Kitten bij oudere kat: zo laat je ze stap voor stap aan elkaar wennen

Ja, je kunt een kitten bij een oudere kat zetten, en vaak gaat dat beter dan met twee volwassen katten. Een kitten voelt voor een volwassen kat minder bedreigend. De sleutel is tempo: geef het kitten eerst een eigen kamer, laat de katten aan elkaars geur wennen, dan aan elkaars aanblik, en pas daarna aan korte ontmoetingen. Reken op een paar weken, en bij een oude of gevoelige kat soms langer.

Kun je een kitten bij een oudere kat zetten?

Meestal wel. Katten zijn van nature eerder solitair, en niet elke kat zit op gezelschap te wachten. Toch accepteren veel volwassen katten een kitten makkelijker dan een volwassen nieuwkomer. Cats Protection, de grootste kattenorganisatie van het Verenigd Koninkrijk, legt uit waarom: een kitten heeft nog geen vast karakter en vormt voor je kat minder een bedreiging voor haar territorium.

Stel jezelf wel eerst de eerlijke vraag of je kat er beter van wordt. Een kat die zich verveelt, heeft soms vooral meer speeltijd met jou nodig. Een kat die al jaren alleen is, veel slaapt of pijn heeft, krijgt met een kitten vooral onrust erbij.

Kies de juiste kitten

Karakter en energie van de kitten

Kijk vooral naar het karakter. Een rustig, zelfverzekerd kitten past beter bij een kalme oudere kat dan het wildste kitten van het nest. Volgens Cats Protection botsen katten met een heel verschillend energieniveau vaker, bijvoorbeeld een speelse kat met een kat die liever ligt. Vraag de fokker of het asiel welk kitten het rustigst is en hoe het met andere katten omgaat.

Over kater of poes bestaat geen harde regel. Belangrijker is dat beide katten op tijd gecastreerd of gesteriliseerd zijn. Vraag je dierenarts wanneer dat voor jouw kitten het beste moment is.

Leeftijd van de kitten

Kies een kitten dat lang genoeg bij moeder en nestgenoten is geweest. De wettelijke ondergrens in Nederland is 7 weken. Veel rasverenigingen houden 13 weken aan en Royal Canin adviseert rond 14 weken. Zo'n kitten heeft van zijn moeder geleerd hoe katten met elkaar omgaan, en dat helpt bij je oudere kat. Een kitten dat te vroeg weg is, mist een deel van die lessen en kan opdringeriger zijn.

Benieuwd hoe oud je kat eigenlijk is in mensenjaren? Gebruik de tool voor kattenleeftijd berekenen.

Eén kitten of twee?

Bij een oudere kat adviseert de Dierenbescherming om twee kittens te nemen. Twee kittens spelen met elkaar en laten de oudere kat daardoor meer met rust. Een enkel kitten zoekt zijn speelmaatje bij de enige andere kat in huis, en dat is je oudere kat. Cats Protection raadt bij twee kittens bij voorkeur een broertje en zusje uit hetzelfde nest aan. Het kan alleen als je huis groot genoeg is: je oudere kat moet zich altijd kunnen terugtrekken.

De voorbereiding

Laat beide katten eerst nakijken

Ga met het kitten naar de dierenarts voordat het je oudere kat ontmoet, ook als het van een fokker komt. Een kitten moet ingeënt, ontwormd en vrij van vlooien zijn. Een kitten van straat of uit een onbekende bron kan beter een tijd volledig apart blijven tot de dierenarts groen licht geeft. Lees ook hoe het zit met ontworming bij een kitten.

Is je eigen kat ouder dan een jaar of tien, laat haar dan ook een keer nakijken. Pijn of een ziekte die nog niet ontdekt is, maakt een kat prikkelbaarder, en dat wil je weten voordat het kitten komt.

Richt een aparte kamer in voor het kitten

Kies een kamer die je oudere kat niet nodig heeft, zoals een logeerkamer of werkkamer. Zet er alles in wat het kitten nodig heeft: voer, water, een kattenbak, een bedje, een plek om te verstoppen, een krabpaal en speelgoed. Gebruik nieuwe spullen of spullen die al van het kitten zijn. Voor de complete lijst zie de checklist kitten benodigdheden.

Voor later in het hele huis is de vuistregel van zowel International Cat Care als Cats Protection: van alles één per kat plus één extra. Bij twee katten zijn dat dus drie kattenbakken, en ook meerdere voer- en waterplekken, bedjes en krabplekken, verspreid over verschillende ruimtes. Hoe minder ze hoeven te delen, hoe kleiner de kans op ruzie.

Feromonen: kan helpen, is geen wondermiddel

Een verdamper met kunstmatige gezichtsferomonen kan volgens International Cat Care een kalmerend effect hebben bij stressvolle momenten zoals een introductie. Zet er een in de kamer van het kitten en een waar je oudere kat de meeste tijd doorbrengt. Wat het onderzoek zegt en welke je kunt kiezen, lees je in onze gids over de feromonenverdamper voor je kat. Een verdamper vervangt het stappenplan niet.

Stappenplan: zo introduceer je een kitten bij je oudere kat

Dit stappenplan volgt de aanpak van International Cat Care en Cats Protection. De tijden zijn een richtlijn. De echte regel is: je gaat pas door als beide katten ontspannen blijven, en bij spanning ga je een stap terug.

Stap	Wat je doet	Hoe lang ongeveer	Door naar de volgende stap als
1. Aparte kamer	Kitten went aan zijn eigen kamer, oudere kat houdt de rest van het huis	Enkele dagen tot een week of twee	Het kitten eet, speelt, gebruikt de bak en wrijft zijn kopje langs meubels
2. Geur wisselen	Doekjes en dekentjes uitwisselen	Een paar dagen, langer als er geblazen wordt	Beide katten ruiken aan de geur zonder blazen of weglopen
3. Ruimtes wisselen	Kitten verkent het huis, oudere kat de kittenkamer, steeds zonder de ander	Een paar keer	Beide katten verkennen rustig
4. Zicht zonder contact	Elkaar zien door glas, een hek of een kier	Korte sessies, dagen tot een paar weken	Ze kijken naar elkaar en gaan daarna weer hun gang
5. Korte ontmoetingen	Barrière open terwijl jij erbij bent	Begin met een paar minuten	Geen blazen, grommen of achtervolgen
6. Vrij samen	Steeds langer samen, kitten tussendoor nog apart	Weken, tot de kittenkamer open kan	Ze kunnen elkaar negeren of zoeken elkaar zelf op

Hoe lang het geheel duurt, verschilt sterk per kat. Het LICG noemt enkele dagen tot weken apart houden, Cats Protection zegt dat het hele proces weken kan duren. Met een kitten gaan de stappen vaak sneller dan met twee volwassen katten. Haast je niet: volgens Cats Protection kan overhaasten ertoe leiden dat katten nooit aan elkaar wennen.

Stap 1: het kitten laten landen in zijn eigen kamer

Laat het kitten eerst rustig zijn eigen kamer ontdekken. Een kitten dat zich thuis voelt, eet normaal, speelt, gaat op zijn rug liggen en wrijft met zijn kopje langs meubels. Daarmee zet het zijn geur in de kamer. Volgens International Cat Care duurt dat enkele dagen tot een week of twee. Krabt het kitten aan de deur, miauwt het minutenlang of loopt het onrustig heen en weer, dan is het tijd voor een iets grotere ruimte of voor de volgende stap.

Geef je oudere kat in deze periode precies de aandacht en routine die ze gewend is. Zij hoort het kitten wel, en het is fijn als de rest van haar dag hetzelfde blijft.

Stap 2: geur wisselen

Katten herkennen elkaar aan geur. Wrijf met een zacht doekje over de wangen van het kitten en leg het op de grond bij je oudere kat, en andersom. Je kunt ook een dekentje uit het bedje van de een in het bedje van de ander leggen. Laat je kat zelf kiezen of ze eraan ruikt of het negeert.

Blaast je oudere kat naar het doekje of loopt ze er met een boog omheen, dan ga je langzamer. Blijft ze er rustig bij of ruikt ze er nieuwsgierig aan, dan kun je verder. Wissel ook speeltjes en bedjes, zodat er in beide ruimtes een gemengde groepsgeur ontstaat.

Stap 3: ruimtes wisselen

Laat het kitten even het huis verkennen terwijl je oudere kat in een andere kamer is, als dat haar niet stresst. Je oudere kat mag op haar beurt de kittenkamer besnuffelen als het kitten daar goed gesetteld is. Zo wennen beide katten aan elkaars geur op hun eigen plekken, zonder dat ze elkaar tegenkomen.

Stap 4: zicht zonder contact

Nu mogen ze elkaar zien, met iets ertussen. Dat kan een glazen deur zijn, een deur op een kier met een deurstopper, een traphekje of een gaasscherm in de deuropening. Let bij een hekje op de spijlen: een kitten glipt door gaten waar een volwassen kat niet doorheen kan.

Houd de sessies kort en stop terwijl het nog goed gaat. Zet geen voerbakjes bij de barrière: International Cat Care raadt af om met eten te lokken, omdat katten liever alleen eten. Speel het kitten vlak voor een sessie moe (een tip van Cats Protection), dan stormt het minder op je oudere kat af.

Stap 5: korte ontmoetingen onder toezicht

Gaan ze rustig om met elkaar door de barrière heen, doe die dan open terwijl ze met iets anders bezig zijn. Dwing niets af en zet het kitten niet bij je kat neer. Het doel van de eerste ontmoetingen is dat ze elkaars aanwezigheid verdragen, meer niet.

Zorg dat je oudere kat altijd weg kan en een hoge plek heeft waar het kitten nog niet bij komt. Loopt het uit de hand, verbreek dan het oogcontact (een kussen of stuk karton ertussen) zodat ze uit elkaar kunnen, en ga terug naar stap 4. Pak nooit een kat op die aan het vechten is, en straf geen van beide.

Stap 6: steeds langer samen

Gaan de ontmoetingen zonder blazen of achtervolgen, laat ze dan vrij samen zijn, eerst een paar minuten. Tussendoor gaat het kitten terug naar zijn kamer. Bouw de tijd langzaam op. Laat de kittenkamer pas helemaal open als het samen een tijd goed gaat, en ook daarna houdt je oudere kat haar eigen plekken.

Signalen dat het goed of fout gaat

Het gaat goed als

• beide katten naar elkaar kijken zonder te staren en daarna weer hun gang gaan
• ze aan elkaar of door het hekje heen aan elkaar ruiken
• beide gewoon eten, drinken, de kattenbak gebruiken en zichzelf wassen
• je oudere kat in dezelfde kamer gaat liggen slapen terwijl het kitten speelt
• ze later neus aan neus groeten, samen liggen of elkaar wassen

Een kat die het kitten gewoon negeert, doet het ook goed. Vriendschap is mooi, een rustige wapenstilstand is ook een prima uitkomst.

Normaal: grenzen stellen

Een oudere kat die af en toe blaast, gromt of een tik zonder nagels uitdeelt als het kitten op haar springt, voedt het kitten op. Een kitten leest die signalen nog slecht en blijft vaak proberen. Zolang het kitten niet gewond raakt, je oudere kat daarna weer ontspant en het kitten de boodschap na verloop van tijd snapt, hoef je niet in te grijpen.

Het gaat fout als

• er bij elke ontmoeting wordt geblazen en gegromd, met een gespannen lijf, platte of gedraaide oren en een zwiepende staart
• een van beide de ander blijft aanstaren, achtervolgt of bespringt als die slaapt
• een kat de gang, de kattenbak, het kattenluik of het voer blokkeert
• je oudere kat zich verstopt, minder eet, zich minder wast of zich terugtrekt
• een van beide naast de bak gaat plassen (lees ook kat plast naast de kattenbak)
• er echt gevochten wordt, met plukken haar of verwondingen

Zie je dit, haal ze dan weer uit elkaar en ga een of twee stappen terug. Blijft het misgaan, of slaat een goede verstandhouding na weken ineens om, vraag dan je dierenarts om advies. Die kan je doorverwijzen naar een gedragstherapeut voor katten.

Kitten bij een kat van 1 jaar, 3 jaar of een oude kat

Kitten bij een kat van 1 jaar

Een kat van een jaar is zelf nog speels en heeft vaak genoeg energie voor een kitten. Dat maakt de match meestal makkelijker. Let er wel op dat je jonge kat niet te ruw speelt: een volwassen kat van een jaar is veel sterker dan een kitten van drie maanden. Houd ook in je achterhoofd dat katten volgens Cats Protection tussen 18 maanden en vier jaar sociaal volwassen worden. In die periode kan een relatie die goed begon nog veranderen. Blijf daarom ook later genoeg bakken, voerplekken en rustplekken aanbieden.

Kitten bij een kat van 3 jaar

Een kat van drie zit midden in die fase van sociale volwassenheid en is meestal duidelijk gehecht aan haar territorium en haar routine. Volg het stappenplan dan volledig en sla niets over, ook als het in het begin goed lijkt te gaan. Het voordeel is dat een kitten voor een kat van deze leeftijd minder bedreigend is dan een volwassen kat. Of het klikt, hangt vooral af van het karakter van je kat en hoeveel ze vroeger met andere katten heeft gedeeld.

Kitten bij een oude kat met pijn of artrose

Bij een kat van tien jaar of ouder is een kitten een grotere stap. Artrose komt bij oudere katten heel vaak voor, en katten verbergen pijn goed. International Cat Care noemt als signalen: minder springen, stijf opstaan na het slapen, moeite met de trap of de kattenbak, minder poetsen en een kat die prikkelbaarder is bij aanraken of in de buurt van andere dieren. Juist dat laatste maakt een springerig kitten zwaar. Elke sprong op haar rug kan pijn doen.

Wat helpt bij een oude kat:

• Eerst naar de dierenarts. Wordt er pijn gevonden, laat die dan behandelen voordat het kitten komt. Een kat met minder pijn is geduldiger.
• Twee kittens in plaats van één. Dan spelen de kittens met elkaar, zoals de Dierenbescherming adviseert.
• Kittenvrije plekken. Een oude kat komt niet meer zo makkelijk hoog, dus een hoge plank is geen vluchtplek. Geef haar een eigen kamer of rustige hoek waar het kitten niet mag komen. Een kattenluik met chip in een binnendeur laat alleen haar erin.
• Makkelijk bereikbaar. Zet in haar eigen zone een kattenbak met een lage instap, voer en water, zodat ze nergens langs het kitten heen hoeft. Een trapje of opstapje naar haar favoriete plek bij het raam of op de bank helpt ook.
• Langer per stap. Neem bij een oude kat liever een paar dagen te veel dan te weinig per stap.

Meer over zorg voor een oudere kat lees je in verzorging van senior katten. Twijfel je of je oude kat een kitten nog aankan, overleg dat dan met je dierenarts. Soms is een rustige, iets oudere kat een betere keuze dan een kitten.

Speeltijd en aandacht voor beide katten

Een kitten heeft veel meer energie dan een volwassen kat, en die energie moet ergens heen. Speel elke dag een paar keer kort en intensief met het kitten, met een hengel of balletje. Dan is er minder over om je oudere kat mee lastig te vallen. Ideeën vind je bij samen spelen met interactief speelgoed, of kijk in de winkel bij de kattenspeeltjes.

Vergeet je oudere kat niet. Geef haar haar vaste knuffelmomenten en speel ook met haar apart, in haar eigen tempo. Wil ze samen met het kitten spelen, prima, maar dwing het niet af. Een plek met hoogte, zoals een stevige krabpaal met een ligplek bovenin, geeft een kat die nog goed springt een eigen uitkijkpost.

Voeding en gezondheid

Apart voeren

Kitten en oudere kat hebben ander voer nodig, en ze eten graag uit elkaars bak. Kittenvoer bevat meer energie dan een volwassen kat nodig heeft, en een oudere kat die meesnoept komt makkelijk aan. Voer ze daarom apart, het liefst in verschillende ruimtes of op plekken waar de ander niet bij kan. Cats Protection adviseert het voer van je oudere kat neer te zetten op een plek waar het kitten niet bij komt. Welk voer het kitten nodig heeft, lees je in de gids over het beste kittenvoer.

Regelmatige gezondheidschecks

Laat beide katten regelmatig nakijken. Bij een oudere kat is een jaarlijkse controle, en vanaf een jaar of tien vaak vaker, een goed moment om ook te bespreken hoe ze met het kitten omgaat. Veranderingen in eten, drinken, plassen of gedrag na de komst van het kitten kunnen stress zijn, maar ook een begin van een ziekte. Laat het bij twijfel nakijken.

Twee volwassen katten aan elkaar laten wennen

Komt er een volwassen kat bij in plaats van een kitten, dan gelden dezelfde stappen, alleen met meer geduld per stap en meer kans op territoriumgedrag. Hoe je dat aanpakt, lees je in hoe je 2 katten aan elkaar laat wennen.

Geduld is het belangrijkste

Het duurt een tijd voordat een oudere kat en een kitten hun draai met elkaar vinden. Sommige katten worden maatjes, andere leven vreedzaam naast elkaar, en sommige katten accepteren nooit een andere kat. Door het rustig op te bouwen geef je ze de beste kans. Kijk vooral naar je katten zelf: zij bepalen het tempo.

Veelgestelde vragen