Wanneer is een kat volwassen? Van puberteit tot volgroeid
In dit artikel
De meeste katten zijn rond hun eerste verjaardag volwassen. Ze zijn dan zo goed als uitgegroeid en dierenartsen tellen ze vanaf dat moment als jong volwassen. Geslachtsrijp zijn ze al veel eerder, vanaf een maand of vier tot zes. Grote rassen zoals de Britse Korthaar, Maine Coon, Ragdoll en Noorse Boskat groeien nog jaren door en zijn pas tussen hun derde en vijfde jaar helemaal volgroeid.
In het kort
- Geslachtsrijp: vanaf ongeveer 4 maanden, bij de meeste katten tussen 4 en 6 maanden. Een poes kan dan al drachtig worden.
- Volgroeid: de meeste huiskatten rond 12 maanden. Poezen zijn vaak met 10 tot 12 maanden klaar, katers groeien soms door tot 18 maanden.
- Grote rassen: Britse Korthaar rond 3 jaar, Maine Coon 3 tot 4 jaar, Ragdoll rond 4 jaar, Noorse Boskat tot 5 jaar.
- Volwassen voer: rond 12 maanden, bij grote rassen rond 15 maanden.
Wat betekent volwassen bij een kat?
Met "volwassen" kunnen drie dingen bedoeld worden, en die vallen niet op hetzelfde moment:
- Geslachtsrijp: de kat kan zich voortplanten. Dat gebeurt het vroegst, vanaf een maand of vier.
- Volgroeid of uitgegroeid: de kat heeft zijn volwassen lengte en bouw bereikt. Bij een gewone huiskat is dat rond 12 maanden, bij grote rassen jaren later.
- Volwassen in gedrag: de wilde kittenbuien zakken en de kat krijgt een vast ritme en karakter. Dat loopt bij veel katten door tot in hun tweede jaar.
Dierenartsen houden een vaste grens aan. In de levensfasen van de Amerikaanse dierenartsenorganisaties AAHA en AAFP is een kat kitten van 0 tot 1 jaar en jong volwassen van 1 tot 6 jaar. International Cat Care deelt fijner in en noemt een kat van 7 maanden tot 2 jaar een junior. Hoe die fasen verder lopen tot op hoge leeftijd, lees je in hoe oud worden katten.
Wanneer is een kat volgroeid?
Een gemiddelde huiskat heeft zijn volwassen formaat bereikt tussen 12 en 18 maanden. In het eerste halfjaar gaat de groei het hardst. Daarna vlakt hij af en in de tweede helft van het eerste jaar komt er vooral nog wat gewicht en spiermassa bij.
Poes en kater verschillen hierin. Een poes is meestal met 10 tot 12 maanden uitgegroeid. Een kater groeit vaak nog wat door, soms tot hij anderhalf is. Dat zie je ook aan het eindgewicht: katers worden bij bijna elk ras zwaarder dan poezen.
Wat verder meespeelt:
- Ras: het grootste verschil. Een slanke huiskat is na een jaar klaar, een Noorse Boskat na vijf jaar.
- Voeding: een kitten heeft voer nodig dat op groei is afgestemd. Ondervoeding of een slecht dieet kan de groei afremmen. Goed voer zorgt dat een kitten zijn natuurlijke formaat haalt. Sneller volwassen wordt hij er niet van.
- Gezondheid: wormen, ziekte of een moeizame start kunnen een kitten achterop zetten. Groeit je kitten opvallend langzaam of blijft hij klein vergeleken met zijn nestgenoten, laat het dan nakijken bij de dierenarts.
Wil je weten of je kat nog groeit? Weeg hem een paar maanden lang elke maand op dezelfde manier. Blijft het gewicht stabiel terwijl hij goed eet en niet dikker wordt, dan is hij uitgegroeid.
De fasen van kitten tot volwassen kat
Kitten (0 tot 6 maanden)
De periode van de snelste groei. Een kitten leert in deze maanden spelen, jagen en omgaan met mensen en andere dieren. Tussen 3 en 6 maanden wisselt hij zijn melktanden voor het volwassen gebit en slaapt hij nog een groot deel van de dag. Hij heeft speciaal kittenvoer nodig met meer energie, eiwit en calcium dan voer voor volwassen katten.
Puberteit (ongeveer 4 tot 12 maanden)
De kat wordt geslachtsrijp en zijn gedrag kan flink veranderen. Hij wordt zelfstandiger, heeft meer energie en zoekt grenzen op. Wat er precies gebeurt, lees je hieronder.
Jong volwassen (1 tot 2 jaar, grote rassen langer)
De groei is bij de meeste katten klaar. Het karakter zet zich en de kat krijgt een vaster dagritme. Spelen blijft belangrijk, ook voor een volwassen kat. Bij grote rassen loopt deze overgangsfase door tot ze drie, vier of vijf zijn.
Puberteit bij katten: wat verandert er?
Volgens International Cat Care worden kittens geslachtsrijp vanaf ongeveer vier maanden. De Britse organisatie Cats Protection rekent de puberteit van vier tot ongeveer twaalf maanden. Bij een kat die niet gecastreerd of gesteriliseerd is, stuurt de geslachtsdrift vanaf dat moment een groot deel van het gedrag.
Een poes in de puberteit: krols
Een poes wordt meestal voor het eerst krols rond zes maanden, soms eerder. Je merkt het meteen:
- hard en aanhoudend miauwen of roepen, ook 's nachts
- extra aanhalig, rollen over de grond en kopjes geven
- met het achterwerk omhoog en de staart opzij gaan staan als je haar aait
- onrustig zijn en naar buiten willen
Een krolsheid duurt ongeveer een week. Wordt ze niet drachtig, dan komt het in het voortplantingsseizoen (grofweg van januari tot de herfst) elke twee tot drie weken terug. Let op: een poes van vier of vijf maanden kan al drachtig worden, ook van een broer uit hetzelfde nest. Hoe een dracht verloopt, lees je bij zwangere kat.
Een kater in de puberteit: sproeien en zwerven
- Sproeien: een ongecastreerde kater markeert zijn gebied met een straal sterk ruikende urine, soms ook binnen. Hoe je die geur weer wegkrijgt, staat in kattenplas geur verwijderen.
- Zwerven: hij gaat verder van huis op zoek naar een poes en komt soms dagen niet terug.
- Vechten: hij wordt territorialer en botst vaker met andere katers.
- Roepen: ook katers kunnen 's nachts luid miauwen.
Tienergedrag bij beide
Ook los van de geslachtsdrift is een kat tussen vier en twaalf maanden vaak een tiener. Plotselinge energie-uitbarstingen, wilde rennen door het huis, bijten in je handen tijdens het spelen en wisselende humeuren zijn normaal. Geef die energie een uitlaatklep met dagelijks een paar korte speelsessies met een hengel of ander interactief kattenspeelgoed. Speel niet met je handen, anders leert hij dat handen prooi zijn.
Castreren of steriliseren voor de puberteit
Het meeste puberteitsgedrag kun je voorkomen door je kat op tijd te laten castreren of steriliseren. International Cat Care adviseert dat rond vier maanden te doen, voordat een kat geslachtsrijp wordt. Woon je in Vlaanderen, dan is het verplicht en moet de ingreep gebeuren als je kitten tussen 8 weken en 5 maanden oud is. Een gecastreerde kat maakt de puberteit niet op dezelfde manier door en groeit rustiger toe naar volwassen gedrag. Wanneer je de ingreep laat doen en hoe het herstel gaat, lees je in wanneer katten steriliseren. Wat er na de ingreep van het verschil tussen kater en poes overblijft, staat in poes of kater.
Wanneer is een kat volwassen per ras?
Hoe groter het ras, hoe langer de groei duurt. Rasverenigingen zoals de Amerikaanse CFA en de Britse GCCF noemen voor de grote rassen een paar jaar. Geslachtsrijp worden ze wel gewoon vroeg: ook een Maine Coon-kitten kan met een paar maanden al vruchtbaar zijn, terwijl hij nog jaren doorgroeit.
| Ras | Volgroeid rond | Bron |
|---|---|---|
| Gewone huiskat (Europese Korthaar) | 12 maanden (katers tot 18 maanden) | AAHA/AAFP, PetMD |
| Britse Korthaar | 3 jaar (rasstandaard: 3 tot 5 jaar) | CFA |
| Maine Coon | 3 tot 4 jaar | CFA, Royal Canin |
| Ragdoll | 3 tot 4 jaar | GCCF, CFA, Royal Canin |
| Noorse Boskat | tot 5 jaar | CFA, Royal Canin |
Wanneer is een Britse Korthaar volgroeid?
De Britse Korthaar is een trage groeier. Volgens de CFA bereikt hij zijn volle formaat pas rond drie jaar, en de rasstandaard spreekt van drie tot vijf jaar voor de volledige ontwikkeling. Vooral katers worden in die jaren nog breder en zwaarder. Een Britse Korthaar van een jaar is dus vaak nog een slungelige versie van de stevige kat die hij wordt. Meer over het ras lees je bij de Britse Korthaar.
Wanneer is een Ragdoll volwassen?
Een Ragdoll is volgens de GCCF rond drie tot vier jaar volgroeid, de CFA en Royal Canin houden ongeveer vier jaar aan. Ook de vacht en de kleur hebben tijd nodig: de volle kleur komt pas na een paar jaar. Alles over het ras staat in Ragdoll kat.
Maine Coon en Noorse Boskat
De CFA noemt voor de Maine Coon ongeveer drie jaar, veel fokkers zeggen drie tot vier, en sommige katers worden tot hun vijfde nog wat breder. Lees meer in de Maine Coon en hoe oud wordt een Maine Coon. De Noorse Boskat is de langzaamste van het rijtje: de CFA en Royal Canin noemen tot vijf jaar. Zie Noorse Boskat.
Van kittenvoer naar volwassen voer
Kittenvoer bevat meer energie, eiwit en mineralen dan voer voor volwassen katten, omdat een kitten die nodig heeft om te groeien. Zodra de groei klaar is, geeft dat extra alleen nog extra kilo's.
- Gewone huiskat: stap over rond 12 maanden.
- Grote rassen zoals de Maine Coon en Noorse Boskat: Royal Canin adviseert rond 15 maanden, omdat ze langer doorgroeien.
- Na castratie of sterilisatie: een gecastreerde kat heeft minder energie nodig. Houd zijn gewicht in de gaten en pas de portie aan als hij aankomt.
Wissel geleidelijk, in ongeveer een week. Royal Canin geeft dit schema:
| Dag | Kittenvoer | Volwassen voer |
|---|---|---|
| 1 en 2 | 75% | 25% |
| 3 en 4 | 50% | 50% |
| 5 en 6 | 25% | 75% |
| 7 | 0% | 100% |
Krijgt je kat diarree of laat hij het nieuwe voer staan, ga dan terug naar de eerste stap en bouw langzamer op. Houdt het aan, bel dan je dierenarts. Welk voer bij welke leeftijd past, lees je in het beste kittenvoer. Zit je kat in de volwassen fase, dan helpt goed kattenvoer kiezen je verder.
Wat verandert er als je kat volwassen is?
De drukste dierenartsperiode met vaccinaties en ontwormen ligt dan achter je. Een jong volwassen kat is meestal op zijn sterkst. Het belangrijkste aandachtspunt in deze jaren is een gezond gewicht. Een jaarlijkse controle bij de dierenarts, met de herhalingsvaccinatie die hij voor jouw kat adviseert, houdt dat in beeld. Rond zeven jaar begint de volgende fase, waarin de eerste ouderdomskwalen kunnen opduiken. Hoe je daarop let, staat in verzorging van senior katten.
Veelgestelde vragen
Wanneer is een poes volwassen?
Een poes is meestal met 10 tot 12 maanden uitgegroeid. Geslachtsrijp is ze veel eerder: vaak wordt ze rond zes maanden voor het eerst krols, soms al eerder. Bij grote rassen duurt het uitgroeien ook bij poezen een paar jaar.
Wanneer is een kater volgroeid?
Een kater groeit vaak wat langer door dan een poes, bij een gewone huiskat tot 12 à 18 maanden. Bij grote rassen zoals de Maine Coon worden katers tot hun derde of vierde jaar nog breder en zwaarder.
Is een kat van 1 jaar volwassen?
Ja, voor de meeste katten wel. Dierenartsen tellen een kat vanaf 1 jaar als jong volwassen en hij kan dan over op volwassen voer. Bij grote rassen is een kat van 1 jaar nog in de groei. Omgerekend is een kat van 1 ongeveer zo oud als een mens van 15, zie kattenleeftijd berekenen.
Hoe lang duurt de puberteit bij een kat?
Ruwweg van vier tot twaalf maanden. Bij een kat die voor die tijd gecastreerd of gesteriliseerd is, verloopt die periode veel rustiger, omdat de hormonen die het gedrag aansturen grotendeels wegvallen.
Wanneer is een kat uitgegroeid?
De meeste huiskatten zijn tussen 12 en 18 maanden uitgegroeid. De Britse Korthaar is pas rond drie jaar volgroeid, de Ragdoll rond vier en de Noorse Boskat tot vijf jaar.
Wanneer is een kitten geen kitten meer?
Officieel na zijn eerste verjaardag. In gedrag merk je het vaak later: veel katten blijven tot hun tweede jaar speels en wild, grote rassen nog langer.
