Kat verhuizen: het stappenplan van voorbereiding tot eerste keer buiten

Verhuizen met je kat gaat het best in vier stappen. Laat hem de weken ervoor wennen aan de reismand en geef je nieuwe adres door aan de chipdatabank. Zet hem op de verhuisdag in een afgesloten kamer of breng hem een dag eerder naar een pension. Begin in het nieuwe huis met één rustige kamer vol eigen spullen. Houd hem daarna 2 tot 4 weken binnen voordat hij voor het eerst naar buiten gaat. Zo adviseren ook het Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren (LICG), Cats Protection en International Cat Care.

Het stappenplan in één overzicht

Wanneer	Wat je doet
3 tot 4 weken ervoor	Reismand open in huis zetten. Pension reserveren als je die kant op gaat. Dierenarts in je nieuwe woonplaats opzoeken.
1 tot 2 weken ervoor	Een kamer kiezen die je als laatste leeghaalt. Je kat daar laten eten en slapen. Feromonenverdamper aanzetten als je die wilt gebruiken.
Paar dagen ervoor	Adreswijziging doorgeven aan de chipdatabank. Buitenkat 's avonds binnen houden.
Avond ervoor	Kat in zijn kamer met kattenbak, water, mand en reismand. Deur dicht. Of naar het pension.
Verhuisdag	Kleine maaltijd, minstens drie uur voor vertrek. Briefje op de deur. Als laatste in de auto, als eerste in zijn nieuwe kamer.
Eerste dagen	Eén kamer, eigen spullen, vertrouwd voer, vaste tijden.
Daarna	Kamer voor kamer het huis laten ontdekken, met ramen, deuren en kattenluik dicht.
Na 2 tot 4 weken	Eerste keer samen naar buiten, vlak voor etenstijd.

Voorbereiden: de weken voor de verhuizing

Laat je kat wennen aan de reismand

Voor de meeste katten is de reismand het spannendste deel van de dag. Haal hem daarom niet pas op de verhuisdag van zolder. Zet hem een paar weken van tevoren open in de kamer waar je kat graag ligt, met zijn eigen kleedje erin. Leg er af en toe een paar brokjes of een snoepje in en speel er in de buurt. Het LICG noemt dit vooral belangrijk als de mand tot nu toe alleen betekende dat hij naar de dierenarts of het pension ging.

Wil je kat er echt niet in, lees dan hoe je een moeilijke kat in de reismand krijgt. Heb je nog geen goede mand, dan helpt een harde mand waarvan de bovenkant eraf kan. Je tilt je kat er dan rustig in en hoeft hem niet door een klein deurtje te duwen. In de gids over de beste reismand voor je kat lees je welke vormen er zijn.

Geef je nieuwe adres door aan de chipdatabank

Raakt je kat in de drukte of in de eerste weken kwijt, dan is de chip je vangnet. Die werkt alleen als de gegevens kloppen. Het LICG adviseert de adreswijziging kort voor de verhuizing door te geven aan de databank waar de chip geregistreerd staat. Weet je niet welke dat is, zoek het chipnummer (in het dierenpaspoort of bij je dierenarts) dan op via Chipnummer.nl. Woon je in Vlaanderen, dan pas je de gegevens aan in CatID, of in de databank waar je kat anders geregistreerd staat. Controleer ook je telefoonnummer. Is je kat nog niet gechipt, laat dat dan nu doen.

Zoek een dierenarts in je nieuwe woonplaats

Doe dit vóór de verhuisdag. Als je kat in de eerste dagen niet eet of ziek wordt, wil je niet nog moeten zoeken. Vraag je huidige dierenarts om het medisch dossier door te sturen. Heeft je kat een aandoening of gebruikt hij medicijnen, regel dan genoeg voorraad voor de eerste weken. Is je kat erg bang onderweg, bespreek dan met je dierenarts of een middel voor de reis zinvol is. Zo'n middel is op recept en geef je alleen op voorschrift. Een voorbeeld is gabapentine.

Kies een vaste kamer in je oude huis

Cats Protection raadt aan om een week of twee van tevoren een kamer aan te wijzen die je als laatste leeghaalt, en in het nieuwe huis alvast een kamer te kiezen waar je kat straks begint. Een slaapkamer of werkkamer uit de loop werkt het best. Zet er een week van tevoren een extra slaapplek, een kattenbak en de reismand neer en geef je kat daar zijn eten. Dan is het op de verhuisdag geen vreemde kamer.

Wil je een feromonenverdamper proberen, zet hem dan nu al aan. Bij een deel van de katten helpt dat in een spannende periode. Het onderzoek is wisselend, dus zie het als hulpmiddel naast rust en een vaste kamer. Wat het wel en niet doet, lees je bij de feromonenverdamper voor je kat.

Verhuis je naar het buitenland?

Binnen de EU heeft je kat een Europees dierenpaspoort, een chip en een geldige rabiësvaccinatie nodig. De chip moet er vóór de vaccinatie in zitten en na de eerste vaccinatie wacht je 21 dagen voordat je vertrekt. Sommige landen stellen extra eisen. Begin daarom maanden van tevoren en vraag je dierenarts wat er voor jouw bestemming geldt.

De verhuisdag: afgesloten kamer of pension

Je hebt twee goede opties. Welke het best past, hangt af van je kat en van hoe druk de dag wordt.

	Thuis in een afgesloten kamer	Naar een kattenpension
Past bij	Een kat die schrikt van vreemde plekken, een oudere kat, een korte verhuizing	Een kat die goed tegen verandering kan, een lange of drukke verhuisdag, een verbouwing in het nieuwe huis
Wat je regelt	Een kamer die als laatste leeg gaat, een briefje op de deur, iedereen die het weet	Ruim van tevoren reserveren, vaccinaties bij, de dag vóór de verhuizing brengen
Nadeel	Hij hoort alle herrie en één open deur is genoeg om te ontsnappen	Een extra rit en een extra vreemde plek

Blijft je kat thuis

Het LICG en Cats Protection geven bijna dezelfde aanwijzingen:

• Doe je kat de avond ervoor in zijn kamer, of in elk geval voordat de verhuizers komen. Een buitenkat die 's ochtends nog een rondje loopt, kan precies zoek zijn als de wagen vertrekt.
• Zet er de kattenbak, water, zijn mand en de reismand neer. Geef een kleine maaltijd.
• Hang een briefje op de deur en vertel de verhuizers en je helpers dat daar een kat zit.
• Haal die kamer als laatste leeg en zet je kat vóór die tijd in de reismand.
• Laat hem niet onbeheerd in de keuken of bijkeuken. Het LICG waarschuwt dat katten zich daar in kasten en achter apparaten verstoppen.

Gaat je kat naar een pension

Cats Protection raadt aan je kat de dag vóór de verhuizing te brengen, zodat hij niets van de drukte meemaakt. Een pension vraagt bijna altijd om geldige vaccinaties, dus kijk dat ruim van tevoren na. Haal hem pas op als zijn kamer in het nieuwe huis klaarstaat. Wat je verder van een pension mag verwachten, staat in hoe lang een kat alleen kan zijn.

Het vervoer

• Eten: geef een kleine maaltijd en houd volgens het LICG minstens drie uur tussen eten en vertrek. Wordt je kat snel wagenziek, dan adviseert Cats Protection drie tot vier uur geen eten.
• In de auto: zet de reismand vast met de autogordel op een stoel, of klem hem tussen de voor- en achterbank. Hij mag niet kunnen schuiven.
• Nooit in de verhuiswagen of de kofferbak. Daar is het te heet, te koud of te luid, en spullen kunnen gaan schuiven.
• Lange rit: bied onderweg water en een kattenbak aan, en doe de autodeuren dicht voordat je de mand opent. De meeste katten hebben er weinig belangstelling voor, maar ontsnappen op een parkeerplaats wil je voorkomen.
• Warm weer: zorg voor ventilatie en laat je kat nooit achter in een warme auto.

De eerste dagen: één veilige kamer

Een heel huis tegelijk is voor een kat te veel. Begin daarom in één kamer. Richt die in voordat je kat binnenkomt, liefst voordat de rest van de spullen naar binnen gaat.

• Kattenbak met dezelfde vulling als altijd, aan de andere kant van de kamer dan het eten.
• Eten en water in zijn eigen bakken. Houd zijn vertrouwde voer aan en wissel rond de verhuizing niet ook nog van merk.
• Zijn eigen mand of kleedje en iets wat naar jou ruikt, zoals een ongewassen trui.
• Een schuilplek: een kartonnen doos op zijn kant, een plek onder het bed of de open reismand.
• Krabpaal en speeltjes die hij al kent.

Zet de reismand in de kamer, doe de deur dicht en open dan pas het deurtje. Laat hem zelf naar buiten komen. Cats Protection adviseert hem daarna een tijdje met rust te laten. Hang ook hier een briefje op de deur zolang er mensen met dozen lopen.

Help hem met zijn eigen geur

Een kat voelt zich thuis waar het naar hem ruikt. Het LICG en Cats Protection geven daar een simpele truc voor. Wrijf met een zachte katoenen doek of een wattenbolletje langs zijn wangen en kop. Wrijf daarna met die doek op kathoogte over deurposten, hoeken van meubels en muren. Doe dat dagelijks. Zie je je kat zelf met zijn kop langs de meubels strijken, dan kun je stoppen. Hij markeert zijn nieuwe huis dan zelf.

Hebben er voor jou katten of honden gewoond, maak dan vooral de vloeren en hoeken goed schoon voordat je kat binnenkomt. Oude plasplekken die jij niet ruikt, ruikt hij wel. Een enzymreiniger haalt die geur echt weg. Hoe dat werkt, lees je bij kattenplas geur verwijderen.

Daarna kamer voor kamer

Na een paar dagen laten de meeste katten zelf merken dat ze verder willen. Ze zitten bij de deur, eten goed en lopen ontspannen door hun kamer. Zet dan de deur open naar de rest van het huis, maar controleer eerst of alle ramen, buitendeuren en het kattenluik dicht zijn. Laat de deur van zijn eerste kamer open, zodat hij altijd terug kan. Het LICG raadt aan de feromonenverdamper, als je die gebruikt, af en toe naar een volgende kamer te verplaatsen.

Houd zo veel mogelijk vast aan de oude routine: dezelfde voertijden, dezelfde speelmomentjes, de kattenbak op dezelfde manier. Een binnenkat is volgens het LICG extra gevoelig voor verandering, omdat zijn huis zijn hele wereld is. Let bij hem nog beter op of hij eet en de bak gebruikt.

Meer dan één kat

Verhuis je met twee of meer katten, geef ze dan elk hun eigen bakken, kattenbak en slaapplek. Kunnen ze het niet zo goed met elkaar vinden, dan adviseert Cats Protection zelfs een aparte kamer per kat. Spanning tussen katten loopt na een verhuizing makkelijk op. Ga je samenwonen en komen er twee katten die elkaar niet kennen in één huis, lees dan hoe je twee katten aan elkaar laat wennen.

Hoe lang duurt het voordat je kat gewend is?

De meeste katten durven na een paar dagen het huis in en zijn binnen een paar weken op hun gemak. Dat het nieuwe huis echt zijn thuis is, duurt soms maanden. Het hangt sterk af van je kat. Een jonge, nieuwsgierige kat is sneller gewend dan een oudere of schuwe kat.

Je ziet dat het goed gaat als hij:

• weer normaal eet en de kattenbak gebruikt
• ontspannen door het hele huis loopt en op open plekken gaat liggen
• met zijn kop langs de meubels strijkt
• speelt en weer contact zoekt zoals vroeger.

Stresssignalen zijn juist veel verstoppen, minder of juist meer eten, plassen of sproeien buiten de bak, veel miauwen, vooral 's nachts, en zichzelf overdreven likken. Een paar dagen is normaal. Houdt het aan, of komt er iets lichamelijks bij zoals braken of sloomheid, ga dan naar je dierenarts. Een verhuizing kan toevallig samenvallen met een beginnende ziekte.

Hoe lang moet je kat binnen blijven na een verhuizing?

Minstens twee weken, en vaak 3 tot 4 weken. Een kat die te vroeg naar buiten gaat, kent de weg naar huis nog niet. Cats Protection schrijft dat sommige katten kort na een verhuizing vermist raken omdat ze te snel naar buiten mochten, en dat een deel dan terugloopt naar het oude huis. De richtlijnen liggen dicht bij elkaar:

• Het LICG adviseert minstens twee weken binnen na een verhuizing.
• International Cat Care noemt 2 tot 3 weken voor een volwassen kat die je net hebt geadopteerd.
• Cats Protection rekent op 3 tot 4 weken, zodat je kat het nieuwe huis als veilige plek gaat zien en er een geurspoor is om op terug te vinden.

Begin pas als je kat ontspannen door het hele huis loopt, normaal eet, de kattenbak gebruikt en nieuwsgierig bij de deur gaat zitten. Een schuwe kat heeft vaak meer tijd nodig. Een kat die jarenlang in zijn oude buurt rondliep, wil soms juist zo snel mogelijk naar buiten. Bij hem is wachten extra belangrijk.

Doet je buitenkat zijn behoefte normaal in de tuin, zet dan voor die weken een kattenbak neer. Verveelt hij zich binnen, speel dan een paar keer per dag kort met hem. Wil je hem later wat buitenlucht geven zonder dat hij weg kan, dan zijn een balkonnet of kattenren een optie. Zie kattennet, kattenren of schuttingroller.

De eerste keer naar buiten in de nieuwe buurt

Het LICG en Cats Protection geven hetzelfde advies:

1. Check de chip. Kloppen je nieuwe adres en telefoonnummer bij de databank? Wil je een halsbandje met je nummer, kies dan een veiligheidshalsband die openklikt als hij ergens blijft haken.
2. Kies een rustige, droge dag waarop je thuis bent, en ga vlak voor etenstijd. Met een beetje honger komt hij eerder terug als je roept.
3. Draag hem niet naar buiten. Zet de deur open, stap zelf naar buiten en laat hem beslissen.
4. Laat de deur openstaan, zodat hij terug naar binnen kan vluchten.
5. Houd het kort en bouw het dag voor dag op. Roep hem binnen voor zijn maaltijd.

Een schuwe kat heeft volgens het LICG meer begeleiding nodig en gaat in het begin vaak alleen mee als jij er bent. Het hele stappenplan, ook voor een kitten, staat in wanneer je kat naar buiten mag.

In de eerste weken buiten kan een gps-tracker voor je kat je rust geven, zeker als hij een zwerver is of als je oude huis in de buurt ligt. Een tracker vervangt de chip niet, want een halsband kan afvallen. Gaat het goed, dan is een kattenluik met chip de volgende stap. Dan komen de katten uit je nieuwe buurt niet bij jou binnen.

Verhuisd in de buurt: loopt je kat terug naar zijn oude huis?

Ligt je nieuwe huis op loopafstand van het oude, dan is de kans groot dat je kat bij zijn eerste tochtjes oude routes vindt. International Cat Care en het LICG raden dan aan:

• Houd je kat zo lang mogelijk binnen, langer dan de gebruikelijke 2 tot 4 weken.
• Vertel de nieuwe bewoners en je oude buren dat je kat kan komen. Vraag ze je te bellen en hem niet te voeren of binnen te laten.
• Haal hem elke keer rustig op. Het kan maanden duren voordat hij het nieuwe huis als thuis ziet.

Blijft hij teruggaan, steekt hij daarvoor drukke wegen over of heeft hij er duidelijk veel stress van, dan noemen beide organisaties als laatste mogelijkheid dat de nieuwe bewoners of een buurvrouw hem overnemen. Dat is een moeilijke keuze, maar soms de veiligste voor je kat. Komt je kat helemaal niet meer thuis, lees dan wat je moet doen in waarom katten weglopen en wat als je kat niet thuiskomt.

Kat eet niet na de verhuizing

Dat je kat de eerste dag in een nieuw huis weinig of niets eet, komt veel voor. Alles ruikt anders en hij weet nog niet waar het veilig is. Meestal gaat hij weer eten zodra hij zich op zijn gemak voelt. Een kleine portie van zijn vertrouwde voer, rustig in zijn eigen kamer en ver van de kattenbak, helpt daarbij.

De grenzen zijn dezelfde als altijd. Eet je kat 24 uur na de verhuizing nog niets, bel dan je dierenarts. Na uiterlijk 48 uur zonder eten moet hij gezien worden. Stress is geen reden om langer te wachten, want ook een gestreste kat kan leververvetting krijgen. Bij een kitten bel je dezelfde dag, en bij een oude kat of een kat met overgewicht wacht je geen 48 uur. Eet en drinkt hij allebei niet, ga dan dezelfde dag. Wat je thuis kunt doen om hem aan het eten te krijgen, lees je in kat eet niet: oorzaken en wanneer naar de dierenarts.

Kat plast in huis na de verhuizing

Eerst de spoedregel: een kater die perst en weinig of niets plast, moet meteen naar de dierenarts, ook 's nachts. Een verstopte plasbuis is levensgevaarlijk. Plast je kat vaker en in kleine plasjes, of zie je bloed, bel dan binnen een dag. Stress is een bekende aanleiding voor een blaasontsteking, en een verhuizing is flinke stress.

Is je kat verder gezond, dan zit het meestal in de bak of de plek. Na een verhuizing zijn dit de bekende oorzaken:

• Hij weet de bak niet te vinden of de bak staat op een drukke plek. Zet hem rustig neer, en zet er in een groter huis een tweede bij.
• Andere vulling of een andere bak. Neem zijn vertrouwde bak en vulling mee en wissel nu niets.
• Geur van vorige bewoners. Hebben er dieren gewoond, dan kan je kat over hun oude plekjes heen plassen of sproeien. Maak die plekken schoon met een enzymreiniger.
• Spanning tussen je katten in een nieuw of kleiner huis. Geef elke kat een eigen bak.

Straf hem niet, dat maakt het alleen erger. Per oorzaak lees je wat helpt in kat plast naast de kattenbak.

Veelgestelde vragen