Hoeveel kittens krijgt een kat? Gemiddeld, eerste nestje en maximum

Een kat krijgt gemiddeld vier tot vijf kittens per nest. De meeste nestjes tellen tussen de één en negen kittens, met vier tot zes als gewoonste aantal. Een eerste nestje is vaak wat kleiner. Het wereldrecord staat op negentien kittens in één nest.

Hoeveel kittens krijgt een kat gemiddeld?

Het gemiddelde ligt rond de vier à vijf kittens. Cats Protection, de grootste kattenorganisatie van het Verenigd Koninkrijk, noemt één tot negen kittens per nest, met vier tot zes als gewoonste aantal. International Cat Care houdt het op gemiddeld ongeveer vier, met uitschieters tot twaalf.

Het meest precieze cijfer komt uit een Brits onderzoek onder fokkers van raskatten (Sparkes en collega's, 2006). Daarin werden 1.056 nesten van veertien rassen bijgehouden. Het gemiddelde was 4,6 kittens per nest. Het kleinste nest telde één kitten, het grootste dertien.

Een nest van één of twee kittens komt dus ook voor en is op zich geen reden tot zorg. Wel is het fijn om bij een klein nest te weten dat er echt niets meer komt. Daarover lees je verderop meer.

Hoeveel kittens krijgt een kat bij het eerste nestje?

Een poes die voor het eerst kittens krijgt, heeft meestal een kleiner nest. Cats Protection noemt dat met zoveel woorden. Reken dus eerder op minder dan vier kittens dan op meer, al kan een jonge poes ook meteen vijf of zes kittens krijgen.

Het tweede nestje is vaak iets groter dan het eerste. Een vaste regel is dat niet. In het Britse onderzoek maakte het voor de nestgrootte weinig uit of het om een eerste of een later nest ging. Het verschil tussen rassen was daar groter dan het verschil tussen eerste en latere nesten.

Hoeveel kittens kan een kat maximaal krijgen?

Nesten van tien of meer kittens zijn zeldzaam. In het onderzoek naar ruim duizend nesten was dertien het hoogste aantal. International Cat Care noemt twaalf als bovengrens van wat je normaal ziet.

Het wereldrecord is veel hoger. Volgens Guinness World Records kreeg een Burmees-Siamese poes van V. Gane uit Kingham (Oxfordshire, Engeland) op 7 augustus 1970 negentien kittens. Vier daarvan werden dood geboren. Dat record staat nog steeds.

Weet je dat er veel kittens in zitten, bespreek dan met je dierenarts waar je tijdens en na de bevalling op moet letten.

Wat bepaalt hoeveel kittens een kat krijgt?

Het aantal kittens per nest hangt vooral af van het ras en of het een eerste nest is. Daarnaast speelt toeval een grote rol. Twee poezen van hetzelfde ras en dezelfde leeftijd kunnen heel verschillende nesten krijgen.

Verschil per ras

Oosterse rassen zoals de Siamees, Oosters Korthaar en Burmees krijgen gemiddeld grotere nesten. Perzen en Heilige Birmanen krijgen er gemiddeld minder. International Cat Care noemt Oosterse rassen, Siamezen en Burmezen ook als de rassen met de grootste nesten. Opvallend: hoe groot een kat zelf is, zegt weinig. De Maine Coon, het grootste ras in het onderzoek, kwam uit op hetzelfde gemiddelde als de Britse Korthaar.

Ras	Gemiddeld aantal kittens per nest	Aantal nesten in het onderzoek
Burmees	5,7	150
Tonkinees	5,3	27
Siamees	4,9	138
Oosters Korthaar	4,7	92
Britse Korthaar	4,6	110
Maine Coon	4,6	27
Korat	4,6	32
Rex	4,2	47
Exotic Shorthair	4,2	21
Abessijn	3,9	40
Pers	3,8	212
Heilige Birmaan	3,6	88
Somali	3,6	31
Alle rassen samen	4,6	1.056

Bron: Sparkes e.a., Journal of Feline Medicine and Surgery (2006), onderzoek onder Britse fokkers. Bij rassen met weinig nesten in het onderzoek, zoals de Maine Coon en de Tonkinees, is het gemiddelde minder zeker. Voor gewone huiskatten zonder stamboom bestaan geen vergelijkbare cijfers. Ga voor hen uit van het algemene gemiddelde van vier tot vijf.

Hoeveel kittens krijgt een Britse Korthaar?

Een Britse Korthaar krijgt gemiddeld vier tot vijf kittens. In het onderzoek was het gemiddelde 4,6 kittens over 110 nesten, precies het gemiddelde van alle rassen samen. Bijna 94 procent van de kittens werd levend geboren, iets meer dan gemiddeld.

Leeftijd van de moederkat

Het eerste nest is meestal kleiner, en een jonge poes is vaak ook een poes die voor het eerst moeder wordt. Een Vlaamse studie onder raskatten vond daarnaast kleinere nesten bij poezen ouder dan vier jaar. Wie fokt, houdt daarom rekening met leeftijd. Vraag bij twijfel over de leeftijd of gezondheid van je poes advies aan je dierenarts.

Hoe weet je hoeveel kittens je kat krijgt?

Zekerheid krijg je alleen bij de dierenarts. Er zijn drie manieren om te kijken:

• Voelen: vanaf ongeveer drie tot vier weken kan een dierenarts de kittens als kleine bolletjes in de buik voelen. Tellen lukt zo niet goed. Druk zelf niet op de buik van je poes.
• Echo: laat het best tussen dag 25 en 35 zien of ze drachtig is, inclusief de hartslagen. Voor het tellen is een echo minder betrouwbaar, zeker bij een groot nest. Kittens liggen over elkaar heen, waardoor er één gemist of dubbel geteld kan worden.
• Röntgenfoto: de skeletjes van de kittens zijn pas zichtbaar vanaf ongeveer dag 42 tot 45. Een foto in de laatste week, na dag 55, geeft het beste beeld van het aantal kittens.

Weet je hoeveel kittens er komen, dan weet je ook wanneer de bevalling klaar is. Dat is de belangrijkste reden om een röntgenfoto te laten maken. Zonder foto kun je tijdens de bevalling de placenta's tellen. Bij elk kitten hoort er één. Twijfel je of er nog een kitten zit, bel dan je dierenarts.

Drachtperiode en bevalling bij katten

Een kat is 63 tot 65 dagen zwanger, ongeveer negen weken. Normaal is 60 tot 67 dagen. Is ze na dag 67 nog niet bevallen, bel dan je dierenarts. Tussen twee kittens zit meestal tien minuten tot een uur, en soms rust een poes langer voordat de rest van het nest komt.

Alles over herkennen, gedrag per week, voeding tijdens de dracht, de kraamplek en wanneer je tijdens de bevalling moet bellen, lees je in ons artikel over de zwangere kat.

Hoeveel nestjes kan een kat per jaar krijgen?

Een poes die niet gesteriliseerd is, kan tot drie nestjes per jaar krijgen. Dat noemt International Cat Care. Het gaat zo snel omdat een poes al één tot twee weken na de bevalling opnieuw drachtig kan worden, terwijl haar kittens nog bij haar drinken. Met drie nesten van vier à vijf kittens kom je op twaalf tot vijftien kittens in één jaar.

De meeste kittens worden in het voorjaar en de zomer geboren. Op het noordelijk halfrond nemen de zwangerschappen toe vanaf februari en worden ze minder van oktober tot januari.

Ook de kittens zelf zijn snel volwassen. Een poesje kan vanaf vier maanden geslachtsrijp zijn. Een kitten uit een voorjaarsnest kan dus in het najaar zelf al moeder worden.

Waarom castreren en steriliseren zo belangrijk is

Juist omdat een kat zo vaak en zo veel kittens kan krijgen, groeit een groep katten zonder ingreep snel. De Dierenbescherming schrijft dat veel zwerfkatten in Nederland niet geholpen zijn, waardoor er elk jaar nieuwe kittens bijkomen. Samen met gemeenten houdt de organisatie castratie- en chipacties, en zwerfkatten in een groep worden gevangen, gecastreerd of gesteriliseerd en weer teruggezet.

Ook bij huiskatten is een nestje vaak niet gepland. Volgens International Cat Care was in 2023 bijna de helft van de kattennesten in het Verenigd Koninkrijk onbedoeld. Een poes die één keer naar buiten glipt terwijl ze krols is, kan al drachtig thuiskomen.

Een hardnekkig idee is dat een poes eerst één nestje moet hebben voordat je haar laat steriliseren. Volgens Cats Protection heeft dat geen enkel voordeel voor haar gezondheid of welzijn. Steriliseren heeft wel voordelen. Een gesteriliseerde poes heeft vrijwel geen kans meer op een baarmoederontsteking (pyometra), en wie vóór zes maanden steriliseert, verlaagt het risico op bepaalde vormen van kanker. Een gecastreerde kater vecht minder en loopt daardoor minder bijtwonden en infecties op.

International Cat Care adviseert om rond vier maanden te laten helpen, vóór een kat geslachtsrijp is. Heeft je poes net kittens gehad, dan kan ze gesteriliseerd worden als de kittens rond acht weken oud zijn. Wacht daar niet langer mee, want ze kan snel weer drachtig worden. Wanneer de ingreep het best past en hoe het herstel gaat, lees je in wanneer je een kat laat steriliseren.

Komen er kittens? Dit heb je straks nodig

De eerste weken zorgt de moeder voor alles. Rond drie tot vier weken gaan kittens proeven van vast voer. Kies dan voer dat al vanaf die leeftijd geschikt is. In onze gids over het beste kittenvoer staat per merk vanaf welke leeftijd het mag, en welk voer ook geschikt is voor een zogende moeder.

Kittens hebben daarnaast een eigen schema voor ontwormen, dat al rond drie weken begint. Hoe dat gaat, lees je bij ontworming van een kitten. Gaan de kittens zelf naar de kattenbak, gebruik dan een vulling die veilig is als ze er van proeven. Wat dierenartsen daarvoor aanraden, staat in onze gids over de beste kattenbakvulling.

In Nederland mag een kitten volgens de wet niet jonger dan zeven weken bij zijn moeder weg. Dierenwelzijnsorganisaties zoals Cats Protection adviseren minstens acht weken.

Veelgestelde vragen