De beste borstel en kam voor je langharige kat (en zo voorkom je klitten)

Voor een langharige kat is een metalen kam belangrijker dan welke borstel ook. Met de brede tanden werk je tot op de huid door de vacht, met de fijne tanden maak je het af. Een slickerborstel haalt daarna de losse haren uit de bovenste laag, en bij een dikke onderwol, zoals die van de Maine Coon of de Noorse Boskat, komt er een ontklitkam bij. Hieronder lees je welk gereedschap je per laag gebruikt, hoe je klitten voorkomt en veilig weghaalt, en hoe vaak je elk ras borstelt.

Dit artikel bevat partnerlinks Hoe zit dat?

Katdootje krijgt een kleine vergoeding als je via een link in dit artikel iets koopt. Dat kost jou niets extra en bepaalt niet wat we aanraden.

Welke borstel en kam heeft een langharige kat nodig?

Een lange vacht bestaat bij de meeste rassen uit twee lagen. Bovenop zitten de lange dekharen, daaronder een zachte, wollige ondervacht. Klitten ontstaan bijna altijd onderin, waar losse onderwol blijft hangen en in elkaar draait. Een borstel die alleen over de bovenkant gaat, laat die klitten zitten. De vacht ziet er dan mooi uit, terwijl het tegen de huid al aan het vervilten is.

Daarom werk je bij een langharige kat in lagen, van de huid naar buiten:

Gereedschap	Wat het doet	Wanneer	Let op
Metalen kam, brede tanden	Gaat tot op de huid en vindt klitjes voordat ze groot worden	Elke beurt, als eerste	Blijft hij haken, dan zit daar een klit. Niet doortrekken
Metalen kam, fijne tanden	Werkt de vacht af, haalt de laatste losse haren eruit, vindt vlooien	Elke beurt, als laatste	Pas gebruiken als de brede kant overal soepel doorgaat
Slickerborstel	Haalt losse haren en vuil uit de bovenvacht	Een paar keer per week	Scherpe pinnen, dus zonder druk. Komt bij een lange vacht niet tot de huid
Ontklitkam (dematter, ondervachtkam)	Snijdt kleine klitten los en dunt dikke onderwol uit	Bij klitjes en in de rui	De binnenkant van de tanden is scherp. Korte halen, huid vasthouden
Ontharingsborstel (deshedder)	Haalt veel losse ondervacht weg in de rui	Hooguit een of twee keer per week	Alleen langhaarversie, nooit op klitten, niet bij katten zonder ondervacht

Heeft je kat een korte of halflange gladde vacht, dan heb je meer aan onze gids over de beste kattenborstel voor kortharige katten.

De metalen kam: je belangrijkste gereedschap

Kies een kam van roestvrij staal met twee soorten tanden: een helft met brede tussenruimte, een helft met smalle. Trimmers noemen dit vaak een greyhoundkam. Let op lange, afgeronde tanden, zodat de kam door een dikke vacht tot op de huid komt. Een kam laat je precies voelen waar het vastzit, en dat is bij een langharige kat het hele punt. De Britse verzekeraar Petplan wijst er ook op dat een borstel met korte haren klitten vaak mist, en adviseert juist een kam met brede tanden.

De slickerborstel

Een slicker heeft veel dunne, iets gebogen metalen pinnen. Op een lange vacht haalt hij losse haren en vuil uit de bovenste centimeters, en de vacht ligt daarna mooi luchtig. Wat hij niet doet, is tot op de huid komen bij een kat met een echt lange vacht. Gebruik hem dus na de kam, en druk niet: de pinnen zijn scherp.

De ontklitkam of dematter

Een ontklitkam lijkt op een hark met een paar brede, gebogen tanden. De binnenkant van die tanden is geslepen. Als je hem door een klitje haalt, snijdt hij de klit in de lengte in kleinere stukjes, die je daarna uitkamt. Een tweezijdige versie heeft aan de ene kant weinig tanden voor klitten en aan de andere kant meer tanden om losse onderwol weg te halen. Voor een Maine Coon of Noorse Boskat in de rui is dat erg handig. Voor een Pers met een fijne, zijdeachtige vacht gebruik je hem alleen op een klitje, niet over de hele kat.

De ontharingsborstel, en wanneer je die beter niet gebruikt

Een deshedder zoals de FURminator heeft een fijn getande stalen rand die losse ondervacht uit de vacht trekt. FURminator maakt aparte versies voor korte en voor lange vacht, met andere tandlengtes. Kies bij een langharige kat altijd de langhaarversie. Een paar duidelijke gevallen waarin je hem niet gebruikt:

• Op een klit of een vervilte plek. De fabrikant waarschuwt daar zelf voor, net als bij wondjes en een geïrriteerde huid. Eerst ontklitten, dan pas deshedden.
• Bij een langharige kat zonder echte ondervacht. Rassen als de Turkse Angora, de Balinees en de Turkse Van hebben een enkele vacht. Daar valt weinig onderwol weg te halen, en deze rassen staan op de lijst waarvoor de FURminator wordt afgeraden.
• Bij een Ragdoll heb je hem zelden nodig. Die heeft weinig ondervacht en klit minder snel, een kam is genoeg.
• Bij een Pers zijn veel trimmers terughoudend. Het haar is zo fijn dat een kam en geduld beter werken.
• Te vaak. Houd je aan een of twee keer per week, ook als het verleidelijk is om door te gaan omdat er zoveel haar uitkomt.

Onze keuzes

Hieronder staan zeven kammen en borstels, per laag van de vacht. De bol-producten zijn in Nederland leverbaar en scoren daar gemiddeld 4 sterren of meer (opgehaald in oktober 2026). Katdootje heeft ze niet zelf getest. De keuze komt uit de specificaties, hoe vaak ze gekocht worden, wat eigenaren in reviews terug laten komen en wat trimmers over vachtverzorging bij langharige katten schrijven.

Beste metalen kam

Beste slickerborstels

Beste ontklitters en ondervachtkammen

Beste ontharingsborstel voor de rui

De zeven naast elkaar

Product	Soort	Beste voor	Prijs (ca.)	Bekijk
Stalen kam 19 cm	Metalen kam, breed en fijn	Elke beurt, elke langharige kat	€10	Bekijk
Show Tech Combi Kam 28 cm	Trimmerskam met lange tanden	Maine Coon, Noorse Boskat	€27	Bekijk
Verzorgingsborstel Kat	Zelfreinigende slicker	Bovenvacht, halflange vacht	€15	Bekijk
PawPau Slicker 18 mm	Slicker met lange pinnen	Lange, dikke vacht	€22	Bekijk
Mister Mill Ondervachtkam	Tweezijdige ontklitkam	Klitjes en dikke onderwol	€18	Bekijk
Noir Japandi Ontklitter	Hark met draaiende pinnen	Gevoelige kat, Pers	€23	Bekijk
FURminator langhaar	Ontharingsborstel	Rui, dikke ondervacht	€35	Bekijk

Prijzen van bol en onze eigen winkel, opgehaald op 27 oktober 2026. Ze veranderen geregeld, kijk op de productpagina voor de actuele prijs.

Klitten voorkomen

Een klit begint als een paar losse haren die in elkaar draaien. Als je dat in een vroeg stadium vindt, kam je hem in een paar seconden weg. Laat je hem zitten, dan trekt hij steeds meer haar mee en wordt hij een harde plaat die aan de huid trekt. Dat doet pijn, en onder vilt kan de huid gaan ontsteken.

Waar je het eerst kijkt. Klitten ontstaan waar de vacht wrijft of waar je kat zelf moeilijk bij kan. VCA, een grote keten van dierenklinieken, en Petplan noemen dezelfde plekken:

• achter de oren en onder de kin
• in de oksels en aan de binnenkant van de voorpoten
• op de borst en rond de halsband
• de buik en de liezen
• de broek: de lange haren aan de achterkant van de achterpoten, en rond de staart

Kam tot op de huid. Trimmers werken laag voor laag. Leg een hand plat op de vacht, duw de bovenste haren weg zodat je een scheiding ziet, en kam het stukje onder je hand vanaf de huid naar buiten. Schuif dan een centimeter op. Bij een grote kat kost dat even tijd, maar het is de enige manier om zeker te weten dat er onderin niets zit.

Kort en vaak werkt beter dan lang en soms. Elke dag een paar minuten houdt de vacht beter bij dan één lange sessie in het weekend. Die houdt je kat meestal ook niet vol.

Kam vóór het wassen. Een klit die nat wordt, krijg je er daarna moeilijker uit. Kam je kat dus helemaal uit voordat hij in bad gaat, en kam hem na het drogen opnieuw. Bij een langharige kat kan een kattenshampoo die klitten tegengaat helpen. In onze gids over kattenshampoo lees je welke veilig is.

Let op een kat die zichzelf ineens minder wast. Ouder worden, overgewicht, stijve gewrichten of pijn in de bek zorgen ervoor dat een kat minder goed bij zijn vacht kan. VCA noemt dat als bekende oorzaken van klitten. Klit een kat die vroeger nooit klitte ineens wel, laat hem dan nakijken door je dierenarts. Meer tips over oudere katten vind je bij de verzorging van senior katten.

Klitten bij je kat verwijderen

Eerst de belangrijkste regel: knip een klit nooit weg met een schaar. VCA zegt het zonder omwegen: klitten zitten zo dicht tegen de huid dat je makkelijk in de huid knipt, ook als je het zelf niet ziet. Kattenhuid is dun en zit los. Trek je aan de klit om er met de schaar onder te komen, dan trek je de huid mee omhoog. Op het Amerikaanse Ragdoll-blog Floppycats vertelt een lezer over een eigenaar die bij een oudere kat zo door de buikhuid knipte. Ze beschrijft die huid als vloeipapier.

Zo pak je het wel aan:

1. Bekijk de klit. Zit hij los in de vacht en kun je er een vinger onder schuiven? Dan kun je hem zelf aanpakken. Zit hij strak tegen de huid, of zijn het meerdere harde platen, ga dan naar stap 6.
2. Houd het haar bij de huid vast. Pak de klit aan de basis tussen duim en vingers, tussen de klit en de huid. Zo trek je niet aan de huid als het haar even vastzit.
3. Pluk eerst met je vingers. Trek de klit voorzichtig uit elkaar in kleinere plukjes. Petplan raadt dit als eerste stap aan. Een snufje maïzena maakt de haren minder plakkerig en helpt soms.
4. Kam van buiten naar binnen. Begin met de punt van de brede kam aan de buitenkant van de klit, en werk in korte halen richting de huid. Nooit vanaf de huid er dwars doorheen trekken.
5. Gebruik bij een stugge klit de ontklitkam. Haal hem met korte halen in de richting van de haargroei door de klit, terwijl je de basis blijft vasthouden. De klit valt in reepjes uiteen, die je daarna uitkamt. Neem pauze als je kat onrustig wordt. Een grote klit mag ook over twee of drie dagen.
6. Vilt of klitten tegen de huid: laat het over aan een vakman. Een kattentrimmer scheert die plekken weg met een tondeuse. Is je kat erg onrustig, de huid eronder rood of nat, of zit de hele kat vol vilt, ga dan naar de dierenarts. Die kan je kat licht verdoven, zodat het scheren geen pijn en stress geeft.

Wil je zelf losse klitjes in de broek of onder de buik wegscheren, dan kan dat met een stille kattentondeuse en wat oefening. Hoe je dat veilig doet en welke tondeuse je daarvoor kiest, lees je in onze gids over de tondeuse voor klitten.

Hoe vaak borstel je een langharige kat? Per ras

Petplan houdt als vuistregel aan: een halflangharige kat minstens twee keer per week, een echte langharige kat zoals de Pers het liefst elke dag. Per ras verschilt het flink, omdat de vacht zo verschilt.

Ras	Vacht	Hoe vaak	Waar je op let
Perzische kat	Lang, dicht en zijdeachtig, met veel fijne ondervacht	Elke dag	Vervilt het snelst van alle rassen. Kam is de basis
Maine Coon	Lang en ruig, zware broek en kraag, korter op de schouders	Minstens wekelijks, in de rui een paar keer per week	Broek, buik en oksels klitten het eerst
Noorse Boskat	Dubbele, waterafstotende vacht met dikke onderwol	Wekelijks, in de rui vaker tot dagelijks	Laat in voorjaar en najaar massaal onderwol los
Ragdoll	Halflang en zijdeachtig, weinig ondervacht	Wekelijks	Klit minder snel, maar let op buik en oksels
Huiskat met lange of halflange vacht	Wisselend	Minstens twee keer per week	Kijk vooral naar hoe snel jouw kat klit

Een Perzische kat borstelen

De Pers heeft de meeste zorg nodig van alle rassen. Royal Canin adviseert dagelijks borstelen, en dat is geen overdreven advies: de fijne ondervacht vervilt snel als je het een tijdje laat gaan. Werk elke dag met de kam laag voor laag over de hele kat, en besteed extra aandacht aan de kraag, oksels en broek. Een slicker is voor een Pers een aanvulling, nooit een vervanging. Veel Perzen gaan daarnaast een paar keer per jaar naar een kattentrimmer. Meer over het ras lees je in ons artikel over de Perzische kat.

Een Maine Coon borstelen

De vacht van de Maine Coon is minder bewerkelijk dan hij eruitziet. Volgens Royal Canin heeft hij minder de neiging om te vervilten dan de Pers, en is een wekelijkse kambeurt genoeg om hem klitvrij te houden. In de praktijk ligt het werk vooral bij de broek, de buik en de oksels, waar de vacht het langst en het zachtst is. Kam die plekken liever twee of drie keer per week. In de rui is een ontklitkam een uitkomst. Meer over dit ras lees je in ons artikel over de Maine Coon.

Een Noorse Boskat borstelen

De Noorse Boskat heeft een dubbele vacht die regen buiten houdt. Een wekelijkse borstelbeurt is meestal genoeg, schrijft Royal Canin, met wat vaker in de ruiperiode. Die rui is bij dit ras echt merkbaar: in voorjaar en najaar laat hij de onderwol in plukken los. Kam dan dagelijks, anders vindt die wol zijn weg naar klitten in de broek. Gaat je kat naar buiten, controleer de vacht dan ook op grasresten en zaadjes, die kunnen klitten en ontstekingen veroorzaken. Alles over het ras staat in Noorse Boskat: alles over het ras.

Een Ragdoll borstelen

Een Ragdoll heeft weinig ondervacht, en die is niet erg wollig. Daardoor klit hij minder snel dan je bij zo'n vacht zou verwachten. Royal Canin houdt een wekelijkse kambeurt aan, met extra aandacht voor de buik en de oksels. Merk je dat je Ragdoll in het voorjaar flink verhaart, kam dan in die weken wat vaker. Een deshedder heb je bij dit ras zelden nodig. Meer over dit ras staat in ons artikel over de Ragdoll.

Als je kat borstelen haat

Veel langharige katten hebben ooit een vervelende ervaring gehad met een kam die aan een klit trok. Die onthouden ze. Je begint dus opnieuw, en klein.

1. Kies een vast, rustig moment. Na het eten of als je kat al ligt te soezen. VCA adviseert om er een vaste, positieve routine van te maken, met iets lekkers.
2. Begin waar hij het fijn vindt. Kop, wangen en nek. Laat de kam eerst ruiken, veel katten wrijven er dan zelf langs.
3. Houd het kort. Een halve minuut is genoeg voor de eerste dagen. Stop voordat hij er genoeg van heeft: als de staart begint te zwiepen, de huid trilt of hij omkijkt naar je hand.
4. Beloon direct. Een snoepje of een likje natvoer na elke beurt. Sommige eigenaren laten hun kat aan een likmat werken terwijl ze kammen.
5. Doe de lastige plekken los van de rest. Buik, oksels en broek zijn gevoelig. Kam daar een paar halen per dag, liefst als hij op zijn zij ligt, in plaats van alles in één keer.
6. Trek nooit door een klit. Dat ene moment van pijn zet je weken terug. Voel je weerstand, pak dan de basis vast of laat die plek voor een andere keer.

Lukt het helemaal niet, en zit je kat vol klitten, laat dan eerst de vacht bij een trimmer of de dierenarts kortscheren. Daarna begin je met een schone lei en bouw je de routine rustig op. Gaat een kat die borstelen altijd prima vond ineens bijten of wegschieten, dan kan er pijn achter zitten. Laat dat door je dierenarts bekijken.

Borstelen, verharen en haarballen

Een langharige kat slikt bij het wassen veel haar in. Alles wat jij eruit kamt, komt niet in zijn maag terecht, en dat verkleint de kans op haarballen. Spuugt je kat ondanks het kammen vaak haarballen uit, lees dan ons artikel over haarballen bij katten. Verliest je kat ook buiten voorjaar en najaar opvallend veel haar, kijk dan bij katten verharen. En voor de haren die al op bank, kleding en vloerkleed liggen, hebben we tips in kattenharen verwijderen.

Met de fijne kant van je kam zie je ook meteen of er vlooien zitten. Zwarte korreltjes die op een nat papiertje roodbruin kleuren, zijn vlooienpoep. Lees dan verder bij vlooien op katten.

Veelgestelde vragen