Vogelgriep bij katten: de situatie nu, symptomen en wat je doet
In dit artikel
Ja, katten kunnen vogelgriep krijgen, en een kat die het krijgt wordt vaak ernstig ziek. De kans is klein: bijna altijd gaat het om een kat die een besmette wilde vogel heeft gevangen of opgegeten, of die rauw voer of rauwe melk van een besmet dier kreeg. In Nederland is vogelgriep sinds november 2025 een paar keer bij katten vastgesteld. Na drie uitbraken bij pluimvee geldt sinds 28 oktober 2026 weer een landelijke ophokplicht voor kippen en andere gehouden vogels, en er is weer veel virus onder wilde vogels.
In het kort
- Hoe groot is de kans? Klein. De Rijksoverheid noemt de kans dat een hond of kat vogelgriep krijgt "erg klein".
- Hoe raakt een kat besmet? Vooral door een zieke of dode wilde vogel te vangen, op te eten of in de bek te nemen. Rauw vlees, rauwe eieren en rauwe melk van besmette dieren zijn een tweede route.
- Waar let je op? Koorts, hijgen of benauwdheid, sloomheid, rode of ontstoken ogen, een loopneus, en vooral trillen, wankel lopen, rondjes draaien of een scheve kop.
- Wat doe je? Houd je kat binnen als er in de buurt zieke of dode vogels liggen, geef geen rauw vlees van wilde vogels en geen rauwe melk, en bel direct je dierenarts bij klachten na contact met een vogel.
- Kost een test geld? In Nederland niet als je dierenarts een sterk vermoeden heeft. De overheid betaalt het onderzoek dan.
Wanneer naar de dierenarts
Vogelgriep kan bij katten snel verlopen. Vertel bij het bellen altijd of je kat in de dagen ervoor een vogel heeft gevangen of opgegeten, rauw voer of rauwe melk kreeg, of op een boerderij met pluimvee of melkvee woont. Dan weet de praktijk waar ze rekening mee moet houden.
Naar de dierenarts of afwachten?
- Direct bellen, ook 's avonds en in het weekend, als je kat trilt, wankel loopt, rondjes draait, zijn kop scheef houdt, blind lijkt of een stuip heeft. Ook bij ademen met open bek, hijgen in rust of een kat die suf is en nauwelijks reageert.
- Vandaag nog bellen als je kat koorts heeft, sloom is, slecht eet, rode of ontstoken ogen of een loopneus heeft en de afgelopen tijd een wilde vogel heeft gevangen, rauw voer of rauwe melk kreeg, of op een bedrijf met vogelgriep woont. Ook een ziek kitten of een zieke moederpoes die prooi naar het nest brengt, bel je dezelfde dag.
- Binnen een paar dagen een afspraak als je kat milde klachten heeft zonder bekend contact met vogels, rauw voer of rauwe melk, en die klachten niet vanzelf minder worden.
- Thuis in de gaten houden mag als je kat een vogel heeft gevangen maar gewoon eet, speelt en alert is. Let de dagen daarna op koorts, sloomheid, ogen, ademhaling en hoe hij loopt. Komt er iets van de lijst hierboven bij, bel dan meteen.
Twijfel je of je kat koorts heeft, dan lees je in is mijn kat ziek hoe je de temperatuur meet en wat normaal is. Ga je naar de praktijk, bel dan bij aankomst even naar binnen voordat je met je kat de wachtkamer in loopt. Een gewoon consult kostte in 2024 gemiddeld ongeveer €50, 's avonds of in het weekend bijna €120, volgens onderzoek van Ecorys voor het ministerie van Landbouw.
Een gratis test bij een sterk vermoeden
Sinds december 2025 betaalt het ministerie van Landbouw het onderzoek naar vogelgriep bij katten en honden, als de verdenking aan drie voorwaarden voldoet. Je kat moet in contact zijn geweest met een wilde vogel die waarschijnlijk besmet was, de dierenarts moet klachten vinden die bij vogelgriep passen, en vogelgriep moet voor de dierenarts de meest waarschijnlijke oorzaak zijn. Je dierenarts belt dan de NVWA. Die controleert de voorwaarden, en daarna gaan de monsters voor een PCR-test naar Wageningen Bioveterinary Research. Voor jou is de test dan gratis.
De overheid regelde dit omdat het eerder te lang duurde voordat een zieke kat getest werd, onder meer omdat eigenaren de test zelf moesten betalen. Test je kat positief, dan neemt de GGD contact op met de mensen die met je kat in aanraking zijn geweest.
Symptomen van vogelgriep bij katten
De NVWA en de Kamerbrief van 1 december 2025 noemen deze klachten bij katten:
- koorts en sloomheid, vaak met minder eten en drinken
- hijgen of benauwdheid
- oogontsteking, rode ogen en slijmerige afscheiding uit ogen en neus
- een loopneus
- zenuwverschijnselen, zoals trillen, wankel lopen of krachtverlies
Viroloog Thijs Kuiken van het Erasmus MC noemde bij de NOS ook rondjes lopen en katten die blind lijken. Virologe Babs Verstrepen van Avans Hogeschool legde aan Omroep Brabant uit dat het virus bij katachtigen vaak in de hersenen terechtkomt. Verwacht dus niet per se een hoestende of niezende kat. Juist een kat die opeens raar loopt, draait of zijn kop scheef houdt, past bij vogelgriep.
Hoe snel het kan gaan, liet een melkveebedrijf in Texas zien. In maart 2024 werden de katten daar een dag na de koeien ziek, en binnen een paar dagen ging meer dan de helft van de ongeveer 24 katten dood. Volgens de Rijksoverheid kunnen katten van vogelgriep genezen, maar ze kunnen er ook aan doodgaan. Bij de kat in Friesland had een tweede kat in hetzelfde huis dezelfde klachten. Die testte negatief en is hersteld.
Vogelgriep of gewone niesziekte?
De eerste klachten lijken op een flinke verkoudheid. Dit zijn de verschillen waar je op let:
| Vogelgriep | Niesziekte (kattenverkoudheid) | |
|---|---|---|
| Hoe vaak | Zeldzaam, in Nederland een paar gevallen sinds 2025 | Heel gewoon |
| Oorzaak | Vogelgriepvirus (H5N1), via een besmette vogel, rauw voer of rauwe melk | Vooral herpes- en calicivirus, via andere katten |
| Typische klachten | Koorts, benauwdheid, ontstoken ogen, sloomheid en vaak zenuwklachten | Niezen, snot, tranende ogen |
| Zenuwklachten (trillen, wankelen, draaien) | Komen vaak voor | Horen er niet bij |
| Verloop | Vaak snel en ernstig, kan dodelijk zijn | Meestal binnen één tot drie weken beter bij een gezonde, gevaccineerde kat |
| Wat je doet | Direct de dierenarts bellen en het vogelcontact noemen | Afhankelijk van eten, ademhaling en ogen |
Alles over gewone verkoudheid, en wanneer je daarmee naar de dierenarts gaat, lees je bij kat verkouden.
Vogelgriep bij katten in Nederland: wat er gebeurd is
Dat katten vogelgriep kunnen krijgen, was al langer bekend. De Faculteit Diergeneeskunde in Utrecht vond eerder antistoffen tegen het virus bij Nederlandse zwerfkatten en bij huiskatten die buiten komen. Zieke en dode katten waren er tot eind 2025 alleen in het buitenland, onder meer in Frankrijk, Polen, Italië, Canada, de Verenigde Staten en Zuid-Korea. Dit zijn de Nederlandse gevallen:
- November 2025, kittens op een locatie met melkgeiten. Op 19 november stelde Wageningen Bioveterinary Research vogelgriep (H5N1) vast bij een kitten dat dood was gevonden. De zeven andere kittens uit het nest waren naar nieuwe eigenaren gegaan en zijn ook overleden, waarschijnlijk ook aan vogelgriep. De moederpoes had op 27 oktober een dode wilde vogel mee naar het nest genomen. Volgens de Kamerbrief van 1 december 2025 was dit de eerste keer dat vogelgriep werd aangetoond bij een Nederlandse kat die eraan overleed. De moederpoes, twee andere volwassen katten en de melkgeiten testten negatief.
- December 2025, een kat van een melkveebedrijf in Friesland. Op 24 december kreeg de NVWA een melding over twee zieke katten. Eén kat had verkoudheidsklachten en ontstoken ogen, testte positief en overleed twee dagen later. Hij kwam van een melkveebedrijf in de gemeente Noardeast-Fryslân. Bij onderzoek op het bedrijf vond de NVWA antistoffen tegen vogelgriep bij de koeien. Volgens Wageningen University & Research kan de kat besmet zijn geraakt door een wilde vogel, of door melk van een besmette koe te drinken. Welke van de twee het was, is niet vastgesteld.
De GGD had in beide gevallen contact met de mensen rond de katten. Niemand van hen raakte voor zover bekend besmet.
De Kamerbrief van mei 2026
Op 15 mei 2026 stuurden de staatssecretaris van Landbouw en de minister van Volksgezondheid de Tweede Kamer een voortgangsbrief over de aanpak van vogelgriep. Daarin staat dat de besmettingen van katten, samen met de antistoffen bij melkkoeien en de vele besmette wilde vogels, ontwikkelingen zijn "die maken dat we alert moeten blijven". Uit de brief:
- Op het Friese bedrijf had 47 procent van de melkgevende koeien en 63 procent van het jongvee antistoffen tegen vogelgriep. In de tankmelk van november tot en met januari is geen virus gevonden. Bij melkvee op andere Nederlandse bedrijven zijn geen antistoffen gevonden, dus het lijkt om een incident te gaan.
- Ruim 125 mensen die onbeschermd in contact waren geweest met besmet pluimvee, besmette katten of koeien met antistoffen, zijn getest. Niemand van hen had vogelgriep.
- Het risico voor de algemene bevolking blijft volgens de experts "zeer laag". Voor mensen die voor hun werk met besmette dieren omgaan, is het sinds december 2025 "gemiddeld".
- Een positieve labuitslag voor vogelgriep bij een zoogdier, ook bij een kat, moet gemeld worden. Voor de kat zelf heeft zo'n melding geen gevolgen.
De situatie nu, begin november 2026
Het nieuwe vogelgriepseizoen is begonnen. Op 26, 27 en 28 oktober 2026 werd vogelgriep vastgesteld bij pluimvee in Lutjegast, Middelie en Grootegast. Dat waren de eerste uitbraken bij gehouden vogels sinds juli. Ook bij wilde vogels is het virus weer gevonden. Staatssecretaris Erkens stelde daarom een landelijke ophok- en afschermplicht in. Commerciële pluimveehouders moeten hun vogels binnen houden. Wie thuis kippen, eenden of andere risicovogels heeft, moet ze afschermen, bijvoorbeeld in een volière. Volgens het overzicht van de Rijksoverheid kwamen er tot 6 november geen nieuwe uitbraken bij. Voor katten geldt geen plicht. Het advies van de overheid om je kat binnen te houden als er zieke of dode vogels in de buurt zijn, weegt nu wel zwaarder. Wat er bij jou in de buurt speelt, zie je in de Dierziekteviewer van RVO.
Welke katten lopen meer risico?
- Buitenkatten die jagen, zeker in de buurt van water, sloten en weilanden waar ganzen, eenden, zwanen en meeuwen zitten.
- Katten op boerderijen met pluimvee of melkvee. Bij de eerste Belgische katten ging het om buitenkatten van een pluimveebedrijf.
- Kittens en moederpoezen. Een moederpoes neemt prooi mee naar het nest, en jonge kittens worden ernstig ziek. Zo ging het bij het Nederlandse nest.
- Katten die rauw voer of rauwe melk krijgen, als dat van een besmet dier komt. Daarover hieronder meer.
Een binnenkat die gewoon verhit voer krijgt, loopt een heel klein risico. Maak wel je schoenen schoon na een wandeling over plekken met veel vogelpoep, zoals Radar adviseert.
Rauwvoer, rauwe melk en vogelgriep
Volgens de Amerikaanse voedselautoriteit FDA kunnen katten besmet raken door onverhit vlees, rauwe eieren en ongepasteuriseerde melk van besmette dieren. Verhitten, zoals koken, pasteuriseren of inblikken, maakt het virus onschadelijk. Wat er tot nu toe bekend is:
- Rauwe melk in de Verenigde Staten. Op het melkveebedrijf in Texas kregen de katten rauwe melk en biest van zieke koeien. Meer dan de helft van de katten ging dood. De onderzoekers noemen de melk de waarschijnlijke bron.
- Rauw kattenvoer in de Verenigde Staten. Daar zijn katten ziek geworden van besmet rauw kattenvoer. In 2025 werd een kat in San Francisco ingeslapen nadat hij rauw kattenvoer met kip had gegeten waarin H5N1 zat. Sinds januari 2025 moeten Amerikaanse makers van katten- en hondenvoer met rauw gevogelte of onverhitte grondstoffen van runderen vogelgriep meenemen in hun voedselveiligheidsplan. Volgens de FDA ging het om gevallen in Californië, Colorado, Oregon en Washington.
- Polen, zomer 2023. In drie weken testten 25 van de 46 onderzochte katten positief. De virussen leken zo op elkaar dat de onderzoekers uitgaan van één bron. Pluimveevlees is een van de mogelijke bronnen, maar dat is nooit met zekerheid vastgesteld.
- Nederland. Bij de kittens was waarschijnlijk een wilde vogel de bron. Bij de Friese kat is melk van een besmette koe een van de mogelijkheden. Melk uit de winkel is in Nederland gepasteuriseerd, en daarin overleeft het virus niet.
Wat betekent dat voor jouw kat?
- Geef je kat geen rauwe melk, ook geen melk rechtstreeks van de boerderij. Koemelk is voor katten sowieso geen goed idee, omdat veel katten er diarree van krijgen.
- Geef nooit rauw vlees van wilde vogels, zoals eend, gans of ander gevonden of geschoten gevogelte. Dat advies gaf de NVWA in Radar. Gewone kip en kalkoen uit de supermarkt noemde de NVWA daar veilig.
- Geef je rauwvoer, weeg dan het risico af. De Amerikaanse dierenartsenvereniging AVMA raadt rauw vlees voor huisdieren af. Voer je toch rauw, kies dan een bekende producent, volg de bewaaradviezen op de verpakking en was je handen, de bak en het aanrecht na elke maaltijd. Bespreek het met je dierenarts als je kat jong, oud of ziek is.
- Wil je het risico uitsluiten, kies dan voor verhit voer. Natvoer uit blik of kuipje is in de verpakking verhit. Waar je op let bij natvoer, lees je in heeft een kat natvoer nodig.
Zo bescherm je je kat
De adviezen van de Rijksoverheid, de NVWA, het RIVM en de Universiteit Utrecht komen op hetzelfde neer:
- Houd je kat binnen als er in de buurt zieke of dode vogels zijn gevonden, en in het najaar en de winter als er veel vogelgriep rondgaat. Een buitenkat binnen houden gaat een paar dagen of weken prima als hij genoeg te doen heeft. Hoe je dat aanpakt, lees je bij wanneer je kat naar buiten mag en wanneer je hem binnen houdt.
- Laat je kat niet met dode vogels spelen en voer nooit gevonden wild.
- Geen rauwe melk en wees voorzichtig met rauw vlees.
- Houd een zieke kat apart van andere dieren in huis, laat hem je niet likken, laat hem niet in bed slapen en was je handen na elk contact. Dat adviseert de Universiteit Utrecht.
Lukt binnen blijven slecht, dan helpt het om de dag te vullen met spel, klimplekken en een voerpuzzel. Ideeën staan in binnenkat gelukkig houden.
Je kat brengt een dode vogel binnen
- Pak de vogel niet met blote handen op. Gebruik wegwerphandschoenen of een plastic zak over je hand.
- Doe de vogel in een zak en knoop die dicht. Het RIVM adviseert daarna je gemeente te bellen voor het inleveren.
- Was je handen goed, ook als je handschoenen droeg.
- Houd je kat de dagen daarna in de gaten. Krijgt hij klachten, bel dan je dierenarts en vertel over de vogel.
Dode wilde vogels die je buiten je eigen tuin vindt, meld je bij de terreinbeheerder, zoals de gemeente, of bij het Dutch Wildlife Health Centre via de website of de Vogelgriep-app. Een zieke of gewonde vogel meld je bij de gemeente of Meldpunt 144. Raak hem niet aan.
Kun je vogelgriep krijgen van je kat?
Dat is voor zover bekend nooit gebeurd. Volgens de NVWA en het RIVM is overdracht van een kat of hond op een mens nog nooit vastgesteld, en kunnen zoogdieren elkaar voor zover bekend niet besmetten. De NVWA voegt eraan toe dat het virus kan veranderen, waardoor dat in de toekomst anders kan worden. Het risico voor de algemene bevolking is volgens het RIVM zeer laag. Wereldwijd raken mensen vooral besmet via nauw contact met besmet pluimvee.
Is je kat ziek en vermoedt je dierenarts vogelgriep, volg dan de hygiëneadviezen hierboven. Krijg je zelf griepklachten of een oogontsteking na contact met een kat die positief testte, bel dan je huisarts en vertel over je kat.
En in België?
In België werd vogelgriep bij katten voor het eerst vastgesteld begin 2025. Het ging om twee buitenkatten van een pluimveebedrijf in Sint-Gillis-Waas, waar het virus op 18 februari was gevonden. Beide katten waren ernstig ziek en zijn ingeslapen. Ze hadden waarschijnlijk besmette eieren gegeten of besmet water gedronken, meldde VRT NWS. In december 2025 liet het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) aan VRT NWS weten dat er in de maanden daarvoor geen Belgische katten besmet of gestorven waren aan vogelgriep.
Het advies van het FAVV lijkt op het Nederlandse. Raak dode vogels of dood pluimvee in je tuin niet met blote handen aan, houd je kat ervan weg en houd honden tijdens wandelingen aan de lijn. In hetzelfde VRT-bericht staat het advies om pluimveevlees voor je kat altijd goed te verhitten. Bij hoge koorts, rode ontstoken ogen, een loopneus of zenuwklachten neem je contact op met je dierenarts.
In België volgt Sciensano als nationaal referentielaboratorium de vogelgriep bij pluimvee, wilde vogels en zoogdieren. De maatregelen voor pluimvee en wat je met dode vogels doet, kunnen per seizoen veranderen. Kijk daarvoor op de site van het FAVV.
Veelgestelde vragen
Kan een kat vogelgriep krijgen?
Ja. Katten kunnen vogelgriep krijgen als ze een besmette vogel vangen of opeten, of rauw vlees, rauwe eieren of rauwe melk van een besmet dier binnenkrijgen. In Nederland is het sinds november 2025 een paar keer bij katten aangetoond, en in België begin 2025. De kans is klein, maar een kat die het krijgt wordt vaak ernstig ziek.
Moet ik mijn kat binnen houden door de ophokplicht?
De ophokplicht van 28 oktober 2026 gaat over kippen en andere gehouden vogels. Voor katten is er geen plicht. De overheid raadt wel aan je kat binnen te houden als er zieke of dode vogels in de buurt zijn, en dat is in een seizoen met veel uitbraken een verstandige keuze.
Wat zijn de eerste symptomen van vogelgriep bij een kat?
Vaak koorts, sloomheid, minder eten, rode of ontstoken ogen en benauwdheid. Daarna kunnen zenuwklachten volgen, zoals trillen, wankel lopen, rondjes draaien of een scheve kop. Zie je dat na contact met een vogel, bel dan direct je dierenarts.
Mijn kat heeft een vogel gegeten. Wat nu?
Raak geen resten met blote handen aan, ruim ze op in een dichte zak en was je handen. De kans dat je kat er ziek van wordt is klein, dus je hoeft niet meteen naar de praktijk als hij gewoon eet en alert is. Houd hem de dagen daarna goed in de gaten en bel je dierenarts zodra hij koorts krijgt, sloom wordt of raar gaat lopen.
Is rauwvoer gevaarlijk door vogelgriep?
Rauw voer van een besmet dier kan een kat besmetten. In de Verenigde Staten zijn katten ziek geworden en gestorven door besmet rauw kattenvoer en rauwe melk. In Nederland is dat bij katten niet aangetoond. Geef nooit rauw vlees van wilde vogels en geen rauwe melk. Wie het risico helemaal wil uitsluiten, kiest verhit voer.
Kan mijn kat herstellen van vogelgriep?
Dat kan. Volgens de Rijksoverheid kunnen katten van vogelgriep genezen, maar ze kunnen er ook aan doodgaan. Hoe eerder je kat bij de dierenarts is, hoe beter die de klachten kan behandelen.
Wat kost een vogelgrieptest voor mijn kat?
In Nederland niets, als je dierenarts een sterk vermoeden heeft en de NVWA akkoord geeft. Het ministerie van Landbouw betaalt het onderzoek dan. Het consult zelf betaal je wel. Wil je een test buiten die regeling, dan rekent het laboratorium er kosten voor.
Kan ik vogelgriep krijgen van mijn kat?
Voor zover bekend is dat nog nooit gebeurd, en het risico voor de algemene bevolking is zeer laag. Is je kat ziek, houd hem dan apart, laat hem je niet likken en was je handen na contact.
Hoe zit het met vogelgriep bij katten in België?
Begin 2025 kregen twee buitenkatten van een pluimveebedrijf in Sint-Gillis-Waas vogelgriep. Dat waren de eerste Belgische gevallen. Het FAVV meldde in december 2025 geen nieuwe besmette katten. De adviezen zijn dezelfde: kat weg van dode vogels, pluimveevlees verhitten en bij klachten naar de dierenarts.
Bronnen
Deze pagina is gebaseerd op informatie van de Nederlandse en Belgische overheid, universiteiten en onderzoeksinstituten. Ze vervangt geen onderzoek door je eigen dierenarts.
- Rijksoverheid, Kan mijn hond of kat vogelgriep krijgen?
- NVWA, Vogelgriep: informatie voor particulieren
- NVWA, Vogelgriep herkennen bij vogels en zoogdieren
- NVWA, Landelijke ophok- en afschermplicht ingesteld na vogelgriepuitbraken (29 oktober 2026)
- RIVM, Vogelgriep: actueel
- Kamerbrief over kittens met vogelgriep, 1 december 2025 (Kamerstuk 28 807, nr. 311)
- Kamerbrief over het testen van katten en honden op vogelgriep, 16 december 2025 (Kamerstuk 28 807, nr. 312)
- Kamerbrief over actuele ontwikkelingen rond vogelgriep, 13 januari 2026 (Kamerstuk 28 807, nr. 322)
- Rijksoverheid, nieuwsbericht bij de voortgangsbrief vogelgriep (15 mei 2026) en de Kamerbrief zelf (Kamerstuk 28 807, nr. 326)
- Rijksoverheid, Antistoffen vogelgriepvirus gevonden bij melkkoe (23 januari 2026)
- Wageningen University & Research, Vogelgriep vastgesteld bij Nederlandse koe (23 januari 2026)
- Universiteit Utrecht, Kittens besmet met hoogpathogene vogelgriep H5N1 in Nederland (december 2025)
- NOS, Jonge katjes dood door vogelgriep, moeten de baasjes zich zorgen maken? (december 2025)
- Omroep Brabant, Vogelgriep rukt op, virologe waarschuwt huisdiereigenaren (december 2025)
- Burrough e.a., Highly pathogenic avian influenza A(H5N1) clade 2.3.4.4b virus infection in domestic dairy cattle and cats, United States, 2024 (Emerging Infectious Diseases)
- Domańska-Blicharz e.a., Outbreak of highly pathogenic avian influenza A(H5N1) clade 2.3.4.4b virus in cats, Poland, June to July 2023 (Eurosurveillance)
- FDA, FDA Outlines Ways to Reduce Risk of HPAI in Cats
- FDA, Cat and Dog Food Manufacturers Required to Consider H5N1 in Food Safety Plans
- VRT NWS, eerste katten met vogelgriep in België, Sint-Gillis-Waas (4 maart 2025)
- VRT NWS, kittens overleden aan vogelgriep in Nederland, met reactie van het FAVV (1 december 2025)
- Sciensano, Aviaire virale ziekten
- Ecorys, Onderzoek naar de prijsontwikkelingen in de diergeneeskundige zorg (2024, in opdracht van het ministerie van LVVN)


