Hoe lang kan een kat zonder eten (en drinken)?

Een gezonde volwassen kat kan een dag zonder eten zonder dat er direct iets misgaat. Eet je kat 24 uur niets, bel dan je dierenarts. Na 24 tot 48 uur zonder eten moet hij gezien worden, ook als hij verder gewoon lijkt. Katten lopen bij niet eten het risico op leververvetting (hepatische lipidose), een aandoening die zonder snelle behandeling vaak dodelijk is. Katten met overgewicht lopen het grootste risico. Zonder water gaat het nog veel sneller mis. Voor een kitten of een oude kat wacht je korter.

Wat er gebeurt als een kat niet eet: de tijdlijn

Katten zijn gemaakt om vaak kleine porties te eten. Hun lichaam is er niet op gebouwd om dagen te vasten, zoals een hond of een mens dat wel een tijd kan. Dit is ruwweg wat er gebeurt bij een volwassen kat die wel drinkt maar niet eet. Elke kat is anders, dus zie het als een grove indicatie.

Hoe lang niet gegeten	Wat er in het lichaam gebeurt	Wat jij doet
Eén maaltijd overgeslagen	Meestal niets bijzonders. Warm weer, stress of een nieuwe brok kan de eetlust even drukken.	Goed opletten. Bied vers voer aan en kijk of hij drinkt en naar de kattenbak gaat.
Tot 24 uur	Het lichaam gaat zijn reserves aanspreken.	Na 24 uur zonder eten bel je de dierenarts. Een kitten, een oude kat of een kat met overgewicht laat je eerder nakijken.
24 tot 48 uur	Het lichaam haalt steeds meer vet uit de reserves. Dat vet komt in de lever terecht.	Naar de dierenarts, ook als je kat verder normaal lijkt.
Een paar dagen achter elkaar	De lever raakt overladen met vet en werkt steeds slechter. Je kat wordt misselijker en eet daardoor nog minder.	Spoed. Leververvetting is zonder behandeling vaak dodelijk.
Een week of langer	Ernstige schade aan lever en spieren, uitdroging en ondervoeding. Een kat met leververvetting gaat meestal niet uit zichzelf weer eten.	Een kat die zo lang niet eet, is in levensgevaar.

Hoe lang een kat het in theorie volhoudt zonder eten, is dus niet de goede maatstaf. De lever kan al ernstig ziek zijn lang voordat je kat zichtbaar verzwakt. Daarom is de grens waarbij je ingrijpt zo veel korter dan bij een hond.

Waarom niet eten zo gevaarlijk is: leververvetting

Eet een kat niet, dan gaat zijn lichaam vet uit de voorraden halen om energie te maken. Dat vet gaat naar de lever. Bij katten kan de lever die hoeveelheid niet goed verwerken. Het vet hoopt zich op in de levercellen en de lever werkt steeds slechter. Dat heet leververvetting of hepatische lipidose.

Het Cornell Feline Health Center beschrijft het als een aandoening die waarschijnlijk dodelijk is als je er niet snel bij bent. In meer dan negen van de tien gevallen is leververvetting het gevolg van iets anders, zoals overgewicht, diabetes of een nierziekte. Het begint bijna altijd met een periode waarin de kat (vrijwel) niet eet.

Wat het extra verraderlijk maakt: een kat met leververvetting voelt zich misselijk en gaat daardoor nog minder eten. De diergeneeskundefaculteit van de Universiteit van Illinois schrijft dat zo'n kat meestal niet meer uit zichzelf gaat eten. De behandeling bestaat uit bijvoeding, vaak via een voedingssonde, en het opsporen van de ziekte die het niet eten veroorzaakte. Volgens Cornell gaan veel katten na een paar dagen naar huis, maar voer je daarna vaak nog zo'n maand via de sonde. Katten die het doorstaan, krijgen het zelden opnieuw.

Signalen van leververvetting:

• je kat loopt naar de voerbak en draait zich om, of kwijlt bij het eten
• hij trekt zich terug en verstopt zich
• een gele gloed op het tandvlees, de binnenkant van de oren of het oogwit (geelzucht)
• braken, sloomheid, afvallen en minder spieren op de rug

Zie je een van deze signalen bij een kat die niet eet, bel dan meteen je dierenarts of de dierenartsenspoedpost.

Katten met overgewicht lopen het meeste risico

Het klinkt tegenstrijdig, want een dikke kat heeft juist veel reserves. Toch is het risico op leververvetting bij katten met overgewicht het grootst. Hoe meer vet het lichaam aanspreekt, hoe meer er naar de lever gaat. Zowel Cornell als de Universiteit van Illinois noemen overgewicht als belangrijkste risicofactor.

Twee dingen volgen daaruit:

• Laat een dikke kat nooit vasten om af te vallen. Afvallen gaat bij katten geleidelijk, met een plan van je dierenarts.
• Wacht een "hongerstaking" niet af. Veel eigenaren denken dat een kieskeurige kat het nieuwe dieetvoer wel gaat eten als hij maar honger genoeg krijgt. Bij katten werkt dat niet en het kan gevaarlijk zijn. Weigert je kat nieuw voer, meng het dan stap voor stap door het oude. In goed kattenvoer kiezen lees je hoe je rustig overstapt.

Hoe lang kan een kat zonder eten en drinken?

Veel korter. Zonder water begint bij een volwassen kat na ongeveer 24 uur uitdroging, en meer dan zo'n drie dagen overleeft een kat niet zonder vocht. Bij een kat die braakt, diarree heeft of een nierziekte heeft, gaat het nog sneller. Eet en drinkt je kat allebei niet, ga dan dezelfde dag naar de dierenarts.

Zo check je of je kat uitgedroogd is:

• Huidplooi: til voorzichtig de huid tussen de schouderbladen op. Zakt die langzaam terug of blijft hij staan, dan is je kat te droog.
• Tandvlees: hoort vochtig en roze te zijn. Droog, plakkerig of bleek tandvlees is een alarmsignaal.
• Ogen en speeksel: ingevallen, doffe ogen en dik, draderig speeksel wijzen ook op uitdroging.

Drinkt je kat gewoon weinig, dan is dat niet altijd een probleem. Een kat die veel natvoer krijgt, haalt een groot deel van zijn vocht uit zijn eten. Hoeveel normaal is, lees je in hoeveel water drinkt een kat. Wil je hem meer laten drinken, dan helpt bij sommige katten een drinkfontein.

Hoe lang kan een kitten zonder eten?

Een kitten heeft weinig reserves en verbrandt veel energie om te groeien. Zijn bloedsuiker kan snel zakken, en uitdroging gaat bij een kitten binnen uren. Univé adviseert om bij een kitten dat niet eet geen 24 uur te wachten en dezelfde dag nog te bellen. Bij een heel jong kitten (een paar weken oud) dat niet drinkt of niet bij moeder aan de tepel gaat, is het meteen spoed.

Bel direct als je kitten slap is, koud aanvoelt, trilt of nauwelijks reageert. Zo'n kitten geef je geen eten meer op eigen houtje, je rijdt naar de dierenarts en houdt het kitten onderweg warm. Bij een gezond kitten dat gewoon kieskeurig is, helpt het om goed kittenvoer te geven. Wat een kitten nodig heeft, lees je in het beste kittenvoer.

Hoe lang kan een oude kat zonder eten?

Korter dan een jonge volwassen kat. Een oudere kat heeft minder spiermassa en vaak al een onderliggende kwaal, zoals een nierziekte, een te snel werkende schildklier, gebitsproblemen of pijn aan de gewrichten. Juist die kwalen zijn vaak de reden dat hij minder eet. Wacht bij een oude kat daarom geen 48 uur. Eet hij een dag niet of eet hij al een tijd steeds minder, maak dan een afspraak.

Laat je je niet afschrikken door de gedachte dat het "gewoon ouderdom" is. Een nierziekte, gebitspijn of schildklierprobleem is vaak goed te behandelen, en dan gaat je kat meestal weer eten. Is je kat erg oud of ziek en stopt hij met eten, dan kan het ook een teken zijn dat zijn lichaam het opgeeft. Bespreek dat eerlijk met je dierenarts. In wanneer laat je een oude kat inslapen lees je welke signalen daarbij horen.

Wanneer met spoed naar de dierenarts?

Bel meteen, ook 's avonds of in het weekend, als je kat niet eet en daarnaast:

• ook niet drinkt, of juist heel veel drinkt
• herhaaldelijk braakt of diarree heeft
• gele oorschelpen, geel tandvlees of geel oogwit heeft
• slap is, zich verstopt of nauwelijks reageert
• moeilijk ademt of met open bek ademt
• een kitten is, of een kat met diabetes of een andere bekende ziekte

Waarom eet je kat niet?

De oorzaken lopen uiteen van onschuldig tot ernstig. Vaak gaat het om pijn in de bek (tandsteen, een ontstoken tandvlees of een afgebroken tand), misselijkheid, koorts, een nierziekte, stress door een verhuizing of een nieuw huisdier, of een plotselinge overstap naar ander voer. De PDSA noemt ook een verplaatste voerbak als reden waarom een kat ineens niet meer eet. Een uitgebreid overzicht van de oorzaken en wat je per oorzaak doet, staat in kat eet niet: de oorzaken en oplossingen. Herken je ook andere klachten, dan helpt het overzicht van kattenziektes en hun symptomen.

Wat je zelf kunt doen (naast de dierenarts)

Deze tips helpen een kat die net een maaltijd heeft overgeslagen, of een kat die van de dierenarts weer thuis is. Ze vervangen het bezoek niet als je kat langer dan een dag niet eet.

• Maak natvoer lauw. Op lichaamstemperatuur ruikt het sterker, en een kat eet vooral op geur. Een kat met een verstopte neus ruikt zijn eten slecht en eet daardoor minder.
• Bied iets aan wat hij altijd lust. Meestal is dat zijn vertrouwde natvoer. Experimenteer nu niet met nieuwe smaken.
• Geef rust. Zet de voerbak op een stille plek, uit de buurt van de kattenbak en van andere dieren. Sommige katten eten liever niet waar ze zich bekeken voelen.
• Dwing niets. Voer niet met een spuitje tenzij je dierenarts dat zegt. Een kat die eten in zijn bek geduwd krijgt, kan een afkeer van dat voer ontwikkelen.
• Houd bij wat hij eet en drinkt. Zeker met meer katten in huis zie je anders niet wie er eet. Noteer ook of hij plast en poept. Daar heeft je dierenarts veel aan.

Een vast voerritme helpt om snel te zien wanneer er iets mis is. Hoe vaak en hoeveel je geeft, lees je in wanneer geef je je kat eten.

Je gaat weg: hoe lang kan je kat zonder jou?

Ga je een dag of langer weg, dan wil je zeker weten dat je kat blijft eten en drinken. Een gezonde kat kan een werkdag of een nacht alleen, maar bij een weekend of langer moet er elke dag iemand komen kijken. Wat per situatie kan, staat in hoe lang kan een kat alleen zijn.

Een automatische voerbak geeft op vaste tijden kleine porties, zodat je kat niet alles in één keer opeet. Hij vervangt geen oppas. Een voerbak kan haperen door een verstopping, lege batterijen of een stroomstoring, en dan heeft niemand door dat je kat al een dag niets heeft gegeten. Kijk bij thuiskomst of hij gewoon eet. Eet hij dan niet of nauwelijks, bel je dierenarts.

Veelgestelde vragen

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies van je dierenarts. Twijfel je, bel dan liever een keer te vaak.