Wanneer kattenkruid snoeien: na de eerste bloei en in het voorjaar
In dit artikel
Kattenkruid snoei je twee keer per jaar. Na de eerste bloei, meestal eind juni of in juli, knip je de plant flink terug. Dan bloeit hij in de nazomer nog een keer. In het vroege voorjaar haal je de oude, dorre stengels van vorig jaar weg, zodra je onderaan nieuwe groene scheuten ziet.
In het kort
- Zomer (na de eerste bloei, juni of juli): knip de uitgebloeide plant een derde tot de helft terug. Zo krijg je een tweede bloei tot in september. De Britse tuinbouwvereniging RHS en Nederlandse kwekers als Hessenhof geven hetzelfde advies.
- Voorjaar (eind februari tot april): knip de dorre stengels van vorig jaar weg tot net boven de nieuwe scheuten, ongeveer 10 cm boven de grond.
- Najaar: hoeft niet. Laat de oude stengels staan als bescherming tegen vorst en ruim ze in het voorjaar op.
- Echt kattenkruid (Nepeta cataria): knip de bloemstengels weg voordat ze zaad zetten, anders zaait de plant zich door de hele tuin uit.
Wanneer snoei je kattenkruid?
Er zijn twee vaste momenten en één moment dat je mag overslaan.
| Moment | Wat je doet | Waarom |
|---|---|---|
| Vroeg voorjaar (eind februari tot april) | Oude, dorre stengels wegknippen tot net boven de jonge scheuten | Ruimte en licht voor nieuwe groei, de plant blijft compact |
| Na de eerste bloei (eind juni, juli) | Een derde tot de helft terugknippen | Tweede bloei in de nazomer, de plant valt niet uit elkaar |
| Najaar (oktober, november) | Niets, of alleen wat er slap of rommelig bij hangt | De oude stengels beschermen het hart van de plant in de winter |
Kattenkruid snoeien in de zomer: na de eerste bloei
Dit is de snoeibeurt waar het meeste verschil zit. De meeste soorten kattenkruid bloeien vanaf mei of juni. Rond eind juni of in juli zie je de bloemaren bruin worden en gaat de plant in het midden open hangen. Dat is het moment.
Wacht niet tot alles uitgebloeid is. Als een groot deel van de bloemen verwelkt is, kun je knippen. In een warme zomer is dat vaak al half juni, na een koel voorjaar eerder half juli. Wie zoekt op "kattenkruid snoeien juni" zit dus meestal goed.
De RHS schrijft bij Nepeta 'Walker's Low' dat je na de bloei terugknipt om de plant compact te houden en een tweede bloei te krijgen. Kwekerij Hessenhof zegt het in het Nederlands: een lichte terugknipbeurt direct na de bloei houdt de planten compact en laat ze snel een tweede keer bloeien. Die tweede bloei is meestal iets minder uitbundig dan de eerste, maar kan doorgaan tot in september.
Kattenkruid snoeien in het voorjaar
In de winter sterft het bovengrondse deel grotendeels af. Je houdt een pol grijsbruine stengels over. In het vroege voorjaar zie je daaronder kleine, groene scheuten verschijnen. Knip dan alle oude stengels weg tot net boven die scheuten, meestal zo'n 10 cm boven de grond.
Bij Hessenhof heeft terugsnoeien in het voorjaar de voorkeur. Knip je te vroeg en komt er daarna nog strenge vorst, dan staat het jonge blad onbeschermd. In de meeste Nederlandse en Vlaamse tuinen is maart een veilige maand.
Kattenkruid snoeien in het najaar
Snoeien in de herfst is niet nodig en meestal ook niet handig. De oude stengels beschermen het hart van de plant tegen vorst en natte kou. Ze staan bovendien mooi met rijp erop en bieden insecten een schuilplek.
Staat de plant er in oktober echt rommelig bij, of ligt hij plat over het pad, dan mag je hem wel opruimen. Laat dan zo'n 15 cm staan. De echte snoeibeurt doe je in het voorjaar.
Hoe ver snoei je kattenkruid terug?
- Na de eerste bloei: een derde tot de helft van de hoogte eraf. Het RHS-advies bij echt kattenkruid is een derde. Bij een grote, uitgezakte Nepeta faassenii mag je dieper, tot zo'n 15 cm, zolang er onderaan nog groen blad zit.
- In het voorjaar: alle oude stengels tot net boven de nieuwe scheuten, ongeveer 10 cm boven de grond.
- Tussendoor: uitgebloeide bloemaren mag je los wegknippen als je de plant netjes wilt houden.
Je hoeft niet precies te zijn. Met een heggenschaar of een grote snoeischaar knip je een pol kattenkruid in één keer rond. Na een paar weken zie je er weinig meer van terug. Geef de plant na de zomersnoei wat water als het droog is, dan loopt hij sneller weer uit.
Verschil per soort: nepeta snoeien
"Kattenkruid" is de naam voor meerdere soorten Nepeta. In de tuin kom je er vooral twee tegen, en die snoei je net iets anders.
Nepeta faassenii en Walker's Low (sierkattenkruid)
Dit is het kattenkruid uit de border, met lange paarsblauwe bloemaren en grijsgroen blad. Bekende rassen zijn 'Walker's Low' (tot zo'n 60 cm volgens de RHS) en het hogere 'Six Hills Giant'. Het is een kruising en zet volgens de North Carolina State Extension geen kiemkrachtig zaad. Uitzaaien is dus geen probleem.
Bij deze soort draait snoeien om de bloei en de vorm. Knip na de eerste bloei terug voor een tweede bloei en ruim in het voorjaar het oude blad op. Katten reageren er wel op, maar duidelijk minder sterk dan op echt kattenkruid. Daardoor blijft de plant in de border ook meestal heel.
Nepeta cataria (echt kattenkruid, catnip)
Dit is het kattenkruid waar katten echt van in de war raken. Het is een rechtopgaande plant met grijsgroen, zacht blad en kleine witte bloempjes, tot zo'n 70 cm hoog. Dit kruid zit ook in speeltjes en in zakjes gedroogd kattenkruid.
Bij Nepeta cataria zijn er twee redenen om te knippen. De eerste is zaad. Deze soort zaait zich makkelijk uit, dus knip de bloemstengels weg voordat de zaden rijp zijn. De tweede is oogsten. De stof waar katten op reageren, nepetalacton, zit het meest in de plant als hij in knop staat of net begint te bloeien. Wil je kattenkruid drogen voor je kat, combineer de oogst dan met de zomersnoei. Knip niet meer dan een derde per keer, dan groeit de plant gewoon door.
Wat gebeurt er als je kattenkruid niet snoeit?
Kattenkruid overleeft het prima zonder snoeien. Je ziet wel het verschil.
- Hij valt uit elkaar. Na de eerste bloei zakken de lange stengels naar buiten en krijg je een kale plek in het midden.
- Minder bloemen. Zonder zomersnoei blijft de tweede bloei klein of komt hij niet.
- Houtige pollen. Na een paar jaar zonder voorjaarssnoei wordt de voet houtig en kaal. Een stevige snoeibeurt in het voorjaar of de pol scheuren en opnieuw planten helpt dan.
- Zaailingen overal bij Nepeta cataria. Dat is geen ramp, want ze zijn makkelijk uit te trekken.
Heb je juist te veel teruggeknipt? Kattenkruid is een taaie plant. Zolang er onderaan nog wat groen zit, loopt hij binnen een paar weken weer uit.
Katten en kattenkruid in de tuin
Heb je echt kattenkruid in de tuin, reken er dan op dat je eigen kat en die van de buren erin komen liggen. Katten rollen, kauwen en schuren zich tegen de plant, en een jong plantje overleeft dat soms niet. Zet er de eerste weken een kooitje van gaas omheen, zodat de plant eerst kan aansterken. Een grote pol kan daarna wel wat hebben.
Waarom katten zo op kattenkruid reageren, waarom ongeveer een op de drie katten er niets mee doet en of het veilig is, lees je in waar kattenkruid goed voor is. Wil je een plant of gedroogd kattenkruid voor binnen, dan vind je in onze gids waar je kattenkruid kunt kopen welke vorm het beste werkt. Ben je nog aan het kiezen of je het in de tuin wilt, lees dan eerst waarom je kattenkruid zou planten.
Veelgestelde vragen
Wanneer moet je kattenkruid snoeien?
Twee keer per jaar. Na de eerste bloei, eind juni of in juli, knip je de plant een derde tot de helft terug voor een tweede bloei. In het vroege voorjaar, rond maart, knip je de dorre stengels van vorig jaar weg tot net boven de nieuwe scheuten.
Hoe snoei je nepeta voor een tweede bloei?
Wacht tot het grootste deel van de bloemen verwelkt is en knip de hele plant dan een derde tot de helft terug. Geef water als het droog is. Na een paar weken komt er nieuw blad en in de nazomer volgt een tweede bloei, vaak tot in september.
Kun je kattenkruid in juni snoeien?
Ja, als de eerste bloei dan voorbij is. In een warm jaar is kattenkruid half juni al uitgebloeid. Knip je eerder, terwijl hij nog volop bloeit, dan verlies je die bloei en schuift de tweede bloei op.
Moet je kattenkruid in het najaar snoeien?
Nee, dat hoeft niet. De oude stengels beschermen de plant in de winter. Wil je in de herfst toch opruimen, laat dan zo'n 15 cm staan en doe de echte snoeibeurt in het voorjaar.
Hoe ver snoei je Walker's Low terug?
Na de eerste bloei een derde tot de helft van de hoogte. In het voorjaar knip je alle oude stengels weg tot net boven de nieuwe scheuten, ongeveer 10 cm boven de grond.
Wat gebeurt er als je kattenkruid niet snoeit?
De plant zakt na de bloei uit elkaar, krijgt een kaal midden en bloeit later in het jaar weinig of niet meer. Na een paar jaar wordt de voet houtig. Echt kattenkruid zaait zich daarnaast flink uit.
Waar deze gids op gebaseerd is
- Faassens catnip (plants.ces.ncsu.edu)
- Wetenschappelijk artikel (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
