Waarom katten van stromend water houden (en niet van nat worden)

Veel katten drinken liever uit de kraan dan uit hun bak, en tegelijk vinden de meeste katten het vreselijk om nat te worden. Dat lijkt tegenstrijdig, maar het zijn twee verschillende dingen. Drinken uit bewegend water is een voorkeur die sommige katten hebben, met een paar aannemelijke verklaringen. Nat worden is voor bijna elke kat onprettig, omdat een natte vacht zwaar en koud is en hun eigen geur wegspoelt.

Waarom katten stromend water verkiezen

Eerlijk antwoord: niemand weet het precies. Er zijn een paar verklaringen die goed bij het gedrag van katten passen, en er is onderzoek naar hoeveel katten uit verschillende soorten bakken drinken. Het helpt om die twee uit elkaar te houden.

Wat onderzoek laat zien

International Cat Care, een Britse organisatie van kattendierenartsen, schrijft dat sommige katten graag van bewegend water drinken, en raadt voor die katten een fontein of zelfs een druppelende kraan aan. Het woord sommige is belangrijk.

In een studie in het Journal of Feline Medicine and Surgery (Robbins en collega's, 2019) kregen katten op droogvoer om de beurt een gewone bak, een fontein met rondpompend water en een fontein met een vallende straal. Gemiddeld dronken ze uit alle drie evenveel. Drie katten hadden wel een duidelijke voorkeur, en dat was niet steeds hetzelfde type. Een overzichtsstudie uit 2026 die 32 publicaties over het drinkgedrag van katten naast elkaar legde, kwam tot dezelfde conclusie: of water stilstaat of stroomt, maakt voor de hoeveelheid geen verschil. Het soort voer maakte wel verschil.

Kort gezegd: de voorkeur voor stromend water bestaat echt, maar per kat. Heb jij een kat die steeds naar de kraan rent, dan is dat zo'n kat.

De verklaringen die je vaak hoort

• Wilde voorouders. De huiskat stamt af van de Afrikaanse wilde kat, die in droge streken leeft. Het idee is dat stilstaand water daar vaker vervuild was en stromend water veiliger. Het klinkt logisch, maar er is geen onderzoek dat het aantoont. Behandel het als een theorie.
• Beweging en licht. Katten reageren sterk op beweging. Water dat stroomt of licht weerkaatst, valt meer op dan een stil oppervlak in een bak. Dat verklaart ook waarom katten naar een lopende kraan kijken alsof er iets te jagen valt.
• Geluid. Kletterend of druppelend water trekt de aandacht. Veel katten komen al aanlopen als ze de kraan horen opengaan.
• Vers water. Water dat net uit de kraan komt, is vers en ruikt naar niets. Water dat een dag in een bak staat, verzamelt stof, haren en voerresten. Katten hebben een fijne neus en laten zo'n bak soms liever links liggen.
• De bak zelf. Uit de kraan drinken kan ook een reactie zijn op een bak die niet bevalt: te klein, te diep, half leeg of vlak naast het voer. International Cat Care noemt dat katten liefst uit een brede, ondiepe en volle bak drinken, uit de buurt van hun eten.
• Aandacht en gewoonte. Een kat die merkt dat jij de kraan voor hem opendraait als hij op het aanrecht gaat zitten, leert dat snel. Dan is het deels een ritueel met jou.

Een deel van de verklaring zit in hoe katten van nature drinken. Hun wilde voorouders haalden het meeste vocht uit hun prooi. Daardoor hebben katten een zwak dorstgevoel en drinken ze pas als ze al een tekort hebben. Een waterbron die uitnodigt, maakt bij zulke dieren meer uit dan bij een hond die gewoon drinkt als hij dorst heeft.

Je kat drinkt veel water uit de kraan: gewoonte of signaal?

Drinkt je kat al jaren graag uit de kraan, dan is dat meestal gewoon een voorkeur. Let vooral op verandering. Een kat die vroeger af en toe aan de kraan likte en nu steeds in de wasbak zit, kan echt meer dorst hebben.

Wanneer naar de dierenarts

Ga naar de dierenarts als je kat merkbaar meer gaat drinken dan je van hem gewend bent. Plotseling meer drinken is volgens International Cat Care een vroeg teken van onder meer:

• nierziekte, vooral bij oudere katten
• suikerziekte (diabetes)
• een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)

Let ook op vaker of meer plassen, grotere klonten in de kattenbak, afvallen terwijl je kat goed eet, braken en sloomheid. Twijfel je, meet dan een dag hoeveel je kat drinkt. Vul de bak tot de rand, meet na 24 uur wat er over is en neem dat getal mee naar de dierenarts. International Cat Care noemt meer dan 100 ml per kilo lichaamsgewicht per dag te veel. Hoeveel normaal is, en hoe dat verschilt tussen brokjes en natvoer, lees je in hoeveel water drinkt een kat per dag.

Mag je kat uit de kraan drinken?

Ja. Nederlands en Belgisch kraanwater is goed drinkwater, ook voor katten. Een paar praktische punten:

• Laat de kraan niet lopen. Een zacht druppelende kraan is voor veel katten al genoeg, en International Cat Care noemt dat ook als optie. Een fontein is zuiniger als je kat er dagelijks gebruik van wil maken.
• Spoel de wasbak na schoonmaken. Resten van schoonmaakmiddel blijven in de wasbak en op de kraan zitten.
• Houd de wc-bril dicht. In de wc-pot zitten vaak resten van wc-blokjes of reiniger.
• Pas op met vaaswater. Water uit een vaas met lelies kan bij katten acuut nierfalen veroorzaken, waarschuwt International Cat Care. Lelies horen niet in een huis met katten. Heeft je kat eraan gezeten of eruit gedronken, bel dan meteen de dierenarts.

Waarom houden katten niet van water?

Drinken uit de kraan en in bad gaan zijn voor een kat twee heel verschillende dingen. Een paar druppels op de neus deren hem weinig. Een natte vacht vinden de meeste katten vreselijk. Daar zijn een paar redenen voor:

• Een natte vacht is zwaar. Een doorweekte kat is minder snel en minder lenig. Voor een dier dat leeft van sprinten en springen voelt dat onveilig.
• Hij droogt langzaam en koelt af. De vacht van de meeste katten stoot water slecht af. Het duurt lang voor hij droog is, en al die tijd isoleert hij nauwelijks.
• Hun geur spoelt weg. Katten herkennen zichzelf, hun huis en hun huisgenoten aan geur. Water wast die geur weg. Daarom zie je een natte kat zich zo fanatiek likken en tegen meubels schuren.
• Ze hebben het nooit nodig gehad. De voorouders van de huiskat leefden in droge gebieden en jaagden op het land. Zwemmen of vissen hoorde daar niet bij.
• Geen controle. Vastgehouden worden in een bad of onder de douche voelt voor een kat als gevangen zitten. Eén nare ervaring, zoals in een volle badkuip vallen, kan een kat jarenlang bang voor water houden.

Dat katten bang zijn voor water, gaat dus vooral over nat worden en vastgehouden worden. Water zelf vinden veel katten juist interessant, zolang ze zelf bepalen hoe dichtbij ze komen.

Katten die wel van water houden

Er zijn uitzonderingen. De Turkse Van staat erom bekend dat hij soms vrijwillig gaat zwemmen. Ook Bengalen spelen vaak graag met water. Rassen met een dikke, waterafstotende vacht zoals de Maine Coon en de Noorse Boskat hebben minder last van een nat pak. Ook binnen een ras verschilt het per kat. Dierenartsen raden aan een kat die toch nat moet worden, rustig en in kleine stapjes aan water te laten wennen.

Een gezonde kat hoef je bijna nooit te wassen, want hij houdt zijn vacht zelf schoon. Moet het toch, bijvoorbeeld bij vuil dat hij niet mag likken, lees dan eerst welke kattenshampoo veilig is en hoe je het rustig aanpakt.

Waarom drinkt je kat water met zijn poot?

Sommige katten dopen hun poot in de bak en likken het water eraf, of slaan eerst een paar keer in het water voor ze drinken. De meest voorkomende redenen:

• De bak bevalt niet. Een smalle of diepe bak dwingt je kat zijn kop erin te steken. Dan raken zijn snorharen de rand en kan hij zijn omgeving niet goed zien. Met een poot drinken lost allebei op. Over de term "snorhaarstress" wordt veel geschreven, maar goed onderzoek ernaar is er niet. Wel staat vast dat katten liever uit een brede, ondiepe bak drinken.
• Hij peilt het water. Dichtbij zien katten minder scherp. Een poot in de bak laat voelen waar het wateroppervlak zit, vooral als de bak half leeg is of het water heel stil en helder staat.
• Hij maakt het water in beweging. Een kat die van stromend water houdt, maakt met zijn poot zelf een beetje beweging. Dat is dezelfde voorkeur die hem naar de kraan trekt.
• Hij houdt de omgeving in de gaten. In huizen met meer katten, of met een hond of kleine kinderen, voelt drinken met de kop omlaag kwetsbaar. Met een poot kan hij om zich heen blijven kijken.
• Hij speelt. Vooral jonge katten slaan in de waterbak omdat het spatten leuk is. Een kat die met zijn waterbak speelt en de vloer blank zet, verveelt zich soms ook gewoon.

Begint een oudere kat ineens met zijn poot te drinken, en loopt hij ook voorzichtiger, stoot hij dingen aan of zien zijn ogen er anders uit, laat dan zijn ogen nakijken. Slechter zien kan zich zo voor het eerst laten zien.

Leuk om te weten: een kat drinkt heel anders dan een hond. Onderzoekers van onder meer MIT en Princeton filmden in 2010 met snelle camera's hoe katten drinken. De kat raakt het water alleen met het puntje van zijn tong, trekt die razendsnel terug en trekt zo een zuiltje water omhoog. Hij hapt het af voor het terugvalt. Dat gaat ongeveer vier keer per seconde.

Zo help je een kat die van stromend water houdt

Je hoeft niet de hele dag de kraan open te zetten. Deze aanpassingen werken voor veel katten al:

• Een brede, ondiepe bak, tot de rand gevuld. Glas, keramiek of rvs. Volgens International Cat Care kiezen katten in het algemeen liever glas of keramiek dan plastic.
• Elke dag vers water. Gooi de bak leeg in plaats van alleen bij te vullen, en was hem regelmatig af.
• Water uit de buurt van het voer. Veel katten drinken niet graag naast hun eten. Een dubbele bak met voer en water naast elkaar werkt bij zulke katten slecht.
• Meer drinkplekken. Zet een paar bakken verspreid door het huis, ook op een plek waar je kat graag zit.
• Natvoer. Wil je dat je kat meer vocht binnenkrijgt, dan helpt natvoer het meest. Katten op natvoer drinken minder uit de bak, maar krijgen in totaal meer water binnen. Meer daarover in heeft een kat natvoer nodig.

Een drinkfontein is de logische stap als je kat duidelijk voor bewegend water kiest. Een pompje laat het water rondgaan door een filter, zodat het in beweging blijft en haren en stof eruit gaan. Verwacht er geen wonderen van bij een kat die geen voorkeur heeft, en zet hem de eerste weken naast de oude bak zodat je kat zelf kan kiezen. Welke fontein stil is, wat de filters per jaar kosten en of draadloos handig is, lees je in onze gids drinkfontein voor je kat kiezen. Wil je meteen kijken, dan staan onze eigen fonteinen in de winkel bij de drinkfonteinen.

Tekenen dat je kat stromend water verkiest

Wat je ziet	Wat het kan betekenen
Je kat zit op het aanrecht of in de wasbak te wachten tot de kraan opengaat	Een duidelijke voorkeur voor bewegend water, of een gewoonte die jij hebt aangeleerd
Hij drinkt uit het douchebakje, een glas of plassen buiten	Hij zoekt vers of ander water dan in zijn bak. Kijk kritisch naar de bak en de plek
Hij slaat met zijn poot in de bak voor hij drinkt	Hij maakt zelf beweging, of de bak is te klein of te diep
De waterbak blijft vol staan	De bak bevalt niet, of hij krijgt genoeg vocht uit natvoer. Bij twijfel een dag meten
Hij drinkt meer zodra er een fontein staat	Je hebt een kat met een echte voorkeur. Houd de fontein schoon, anders haakt hij weer af

Drinkt je kat ineens veel meer uit welke bron dan ook, lees dan terug wat hierboven staat over wanneer je naar de dierenarts gaat. Een fontein maakt drinken makkelijker, maar verandert niets aan een onderliggende oorzaak.

Veelgestelde vragen